Σάββατο, 5 Δεκεμβρίου 2015

Μετρικό σύστημα

     Μ΄ αυτόν τον γενικό όρο ονομάζονται όλα τα συστήματα των διαφόρων μονάδων μέτρησης. Αναφέρεται περισσότερο συγκεκριμένα στο δεκαδικό μετρικό σύστημα. Η ανάγκη της μέτρησης των σωμάτων εμφανίστηκε πολύ νωρίς και καλυπτόταν τότε με διάφορους τρόπους, απ΄τους οποίους ο πιο συνηθισμένος ήταν η χρησιμοποίηση των μελών του ανθρώπινου σώματος, των χεριών και των ποδιών. Όταν ήθελε δηλαδή κανείς να ορίσει την απόσταση απ΄τον ένα τόπο στον άλλο, μέτραγε πόσα βήματα χρειάζονταν για να καλυφτεί το διάστημα αυτό. Το πάχος ενός σώματος το μετρούσε με τα δάχτυλά του. Για να μετρήσει το μήκος ενός αντικειμένου βοηθιόταν ή απ΄την πιθαμή του ή απ΄το χέρι του ολόκληρο. Δεν μπορούσε όμως αυτό το σύστημα να καθιερωθεί ως υποχρεωτικό, αφού οι διαστάσεις διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Έπρεπε να λυθεί αλλιώς το ζήτημα.

     Για πολλά χρόνια επικράτησαν σε τοπικό επίπεδο μερικές μονάδες μέτρησης. Αρκετά καθυστερημένα, το 1795, εισάχθηκε στη Γαλλία, με απόφαση της γαλλικής εθνοσυνέλευσης, το σημερινό μετρικό σύστημα, που επικροτήθηκε κι από άλλες χώρες κι έγινε το κυρίαρχο σύστημα μέτρησης. Εξαίρεση αποτελούν η Αγγλία κι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής που συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τη γυάρδα. Το γαλλικό μέτρο ορίστηκε ότι αντιστοιχεί στο 1/40.000.000 του μήκους του μεσημβρινού της γης. Απ΄το 1795, όλες οι εμπορικές συναλλαγές έπρεπε να γίνονται σύμφωνα με το μέτρο αυτό. Το πρότυπο του γαλλικού μέτρου ήταν μια ράβδος από ιριδιούχο λευκόχρυσο που φυλάσσεται στο μουσείο μέτρων και σταθμών των Σεβρών του Παρισιού.

     Γενικά ένα σύστημα μπορεί να καθοριστεί με βάση ορισμένες μονάδες, που ορίζονται απόλυτα. Απ΄αυτές και με διάφορους συνδυασμούς εξάγονται οι παράγωγες μονάδες.

     Το μετρικό δεκαδικό σύστημα, που στην Ελλάδα εισάχθηκε το 1838, έχει δεκαδική βάση, οι δεκάδες δηλ. που χρησιμοποιεί είναι τα δεκαδικά πολλαπλάσια και τα υποπολλαπλάσια του μέτρου. Τα πολλαπλάσια είναι: Το δεκάμετρο (10μ.), το εκατόμετρο (100μ.) και το χιλιόμετρο (1.000μ.). Τα υποπολλαπλάσια, η παλάμη (0,1μ.), ο δάκτυλος ή πόντος ή εκατοστό ή εκατοστόμετρο (0,01μ.) και το χιλιοστόμετρο ή χιλιοστό (0,001μ.). Όταν έχουμε να μετρήσουμε το εμβαδόν μιας επιφάνειας χρησιμοποιούμε το τετραγωνικό μέτρο. Οι υποδιαιρέσεις του τετραγωνικού μέτρου, ανάλογα με το κοινό μέτρο, είναι η τετραγωνική παλάμη, ο τετραγωνικός δάκτυλος, το τετραγωνικό χιλιόμετρο κ.λ.π.

     Ο όγκος ενός σώματος μετριέται με τη βοήθεια του κυβικού μέτρου, που υποδιαιρείται σε κυβική παλάμη, κυβικό δάκτυλο κ.λ.π. Εκτός απ΄το μέτρο υπάρχουν κι άλλες μονάδες μέτρησης μήκους. Η γυάρδα, που αντιστοιχεί στο 0,9134 του μέτρου και χωρίζεται σε 3 πόδια και 30 δάκτυλα. Η οργιά που είναι ίση με δύο γυάρδες, ο πήχυς ίσος με 0,648 μ., το μίλι = 1.609 μέτρα και το ναυτικό μίλι = 1.852 μ.

     Για το μέτρημα του βάρους υπάρχουν τα σταθμά. Βάση εδώ είναι το γραμμάριο, που είναι ίσο μ΄ένα κυβικό δάκτυλο αποσταγμένου νερού θερμοκρασίας 4ο C. Χίλια γραμμάρια μας κάνουν 1 κιλό. Τα 1.000 κιλά είναι ένας τόνος. Μέτρο ονομάζουμε κι ένα οποιοδήποτε σκεύος ή δοχείο, που μ΄αυτό μετράμε τον όγκο, την απόσταση μερικών πραγμάτων.





 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.