Το αλφαβητάρι της φιλίας και των συναισθημάτων

Α Γ Α Π Η

Β Ο Η Θ Ω

Γ Ε Λ Ω

Δ Ι Σ Τ Α Ζ Ω

Ε Υ Γ Ε Ν Ε Ι Α

Ζ Η Λ Ε Υ Ω

Η Ρ Ε Μ Ω
 
Θ Α Υ Μ Α Ζ Ω
 
Ι Σ Ο Τ Η Τ Α

Κ Α Λ Ο Σ Υ Ν Η
 
Λ Α Τ Ρ Ε Υ Ω
 
Μ Ι Σ Ω
 
Ν Ε Υ Ρ Ι Α Ζ Ω
 
Ξ Ε Σ Π Ω
 
Ο Μ Ο Ν Ο Ι Α
 
Π Α Θ Ο Σ
 
Ρ Η Ξ Η
 
Σ Τ Η Ρ Ι Ζ Ω
 
Τ Α Ι Ρ Ι Α Ζ Ω
 
Υ Π Ο Μ Ο Ν Η
 
Φ Ι Λ Ι Α
 
Χ Α Ρ Α
 
Ψ Υ Χ Η
 
Ω Ρ Ι Μ Ο Τ Η Τ Α 

Τι πρέπει να ξέρω για τα χρώματα

Χρώματα
    Χρώμα είναι το φαινόμενο που υπάρχει τη μέρα και όχι τη νύχτα. Έτσι, χρώμα έχουμε εκεί που υπάρχει φως. Ξέρουμε επίσης, ότι το λευκό φως του ήλιου αν περάσει από ένα πρίσμα, αναλύεται στα επτά χρώματα της ίριδας.
    Αυτά είναι τα εξής: κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε, μπλε βαθύ και βιολέ ή μοβ. Αυτά είναι και τα χρώματα του ουράνιου τόξου.

Α) Βασικά χρώματα
    Τα βασικά χρώματα είναι τρία: το κόκκινο, το κίτρινο και το μπλε. Υπάρχουν μόνα τους στη φύση και δε φτιάχνονται από την ανάμειξη άλλων χρωμάτων.

Β) Σύνθετα χρώματα
    Τα σύνθετα χρώματα φτιάχνονται με τη σύνθεση (ανάμειξη) των βασικών χρωμάτων.
     Έτσι: κόκκινο και μπλε μάς κάνουν μοβ.
              μπλε και κίτρινο μάς κάνουν πράσινο.
              κόκκινο και κίτρινο μάς κάνουν πορτοκαλί.

Γ) Ουδέτερα χρώματα
    Το άσπρο, το μαύρο και το γκρι λέγονται μη χρώματα ή ουδέτερα χρώματα.  
Μπορούμε να κάνουμε ένα χρώμα πιο φωτεινό προσθέτοντας σ΄ αυτό άσπρο χρώμα.
Αντίθετα αν σ΄ ένα χρώμα προσθέσουμε λίγο μαύρο, αυτό θα γίνει πιο σκούρο.

Δ) Συμπληρωματικά χρώματα ή αντίθετα
    Αν πάρουμε μια πινελιά μπλε και μια πορτοκαλί, βλέπουμε ότι αυτά ταιριάζουν και φαίνονται το καθένα χωριστά φωτεινά εκεί που σμίγουν. Στην ουσία ακτινοβολεί το ένα στο άλλο το συμπληρωματικό του.
    Αυτά τα χρώματα λέγονται συμπληρωματικά.
    Συμπληρωματικό ενός χρώματος είναι το χρώμα που έχει γίνει από την ανάμειξη των δύο άλλων βασικών. Έτσι έχουμε:
Συμπληρωματικό του μπλε, το πορτοκαλί.
Συμπληρωματικό του κίτρινου, το μοβ.
Συμπληρωματικό του κόκκινου, το πράσινο.

Ε) Θερμά και ψυχρά χρώματα
    Τα χρώματα τα χωρίζουμε ακόμα σε θερμά και ψυχρά ανάλογα με το αποτέλεσμα που αισθανόμαστε, όταν τα βλέπουμε.
    Θερμά χρώματα θωρούνται τα κόκκινα, τα πορτοκαλί, οι ώχρες, τα γήινα καφέ και μερικά κίτρινα (χρώματα του ήλιου). Γενικά όλα όσα έχουν μέσα τους το κόκκινο χρώμα. Τα θερμά χρώματα είναι ελκυστικά.
    Ψυχρά χρώματα θεωρούνται τα πράσινα, τα μπλε και τα μοβ. Γενικά όλα όσα έχουν μέσα τους το μπλε χρώμα.

Αναμείξεις χρωμάτων
κίτρινο + κόκκινο = πορτοκαλί
κόκκινο + μπλε = μοβ
κίτρινο + μπλε = πράσινο
κόκκινο + κίτρινο + μπλε = μαύρο
κόκκινο + κίτρινο + μπλε = καφέ
άσπρο + μαύρο = γκρίζο
άσπρο + καφέ = μπεζ
άσπρο + μπεζ =γαλάζιο
άσπρο + κόκκινο = ροζ
άσπρο + μοβ = μοβ ανοιχτό
κίτρινο + μαύρο = λαδί

   

Το χριστουγεννιάτικο περιοδικό της Δ΄ ΤΑΞΗΣ

Δείτε το πρώτο μέρος του χριστουγεννιάτικου περιοδικού της Δ΄ ΤΑΞΗΣ

Δείτε το δεύτερο μέρος του χριστουγεννιάτικου περιοδικού της Δ΄ ΤΑΞΗΣ

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (7)

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -ιμος, -ινος και -ικος γράφονται με γιώτα (ι): Εξαιρούνται: α) Από τα επίθετα σε -ιμος, τα εξής: άσχημος, διάσημος, άσημος, επίσημος, έτοιμος, εύθυμος, λιπόθυμος, πρόθυμος, ομώνυμος, ετερώνυμος, ανώνυμος, περίφημος, έρημος.  β) Από τα επίθετα σε -ινος, τα εξής: ανεύθυνος, φωτεινός, σκοτεινός, ελεεινός, υγιεινός, μελαχροινός, ορεινός, ταπεινός, φτηνός. γ) Από τα επίθετα σε -ικός, τα ακόλουθα: δανεικός, θηλυκός, γλυκός.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -λέος γράφονται με -ε π.χ. θαρραλέος. Εξαιρούνται: κεφαλαίος, επιπόλαιος, παλαιός.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -τέος γράφονται με -ε π.χ. προσθετέος. Εξαιρείται το επίθετο τελευταίος.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -είος γράφονται με -ει π.χ. ανδρείος. Εξαιρούνται τα επίθετα κρύος και γελοίος.

Το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ γράφεται με δύο -λλ στον πληθυντικό αριθμό και στα τρία γένη και σ΄όλες τις πτώσεις. Όταν είναι μπροστά από επίθετο είναι πάντα επίρρημα και γράφεται πολύ π.χ. πολύ δυνατή βροχή. 

Οι άκλιτες λέξεις που συνδέουν λέξεις ή προτάσεις λέγονται σύνδεσμοι π.χ. τα άσπρα και κόκκινα λουλούδια.

Οι άκλιτες λέξεις που συνοδεύουν (προσδιορίζουν) κυρίως τα ρήματα και φανερώνουν τόπο, χρόνο, τρόπο, ποσό κ.ά. λέγονται επιρρήματα.

Το αόριστο άρθρο φανερώνει κάτι που είναι άγνωστο και δεν ορίζεται π.χ. ένας λύκος.

Το οριστικό άρθρο φανερώνει κάτι γνωστό και ορισμένο π.χ. ο λύκος.

Τα αρσενικά ουσιαστικά που τελειώνουν σε-ώτης γράφονται με -ω π.χ. στρατιώτης. Εξαιρούνται τα: αγρότης, δημότης, δεσπότης, προδότης, τοξότης, ιππότης, εξωμότης, συνωμότης.

Κρυπτόλεξο για τη διαφορετικότητα

Εκδρομή στον Βόλο

    Το περασμένο Σαββατοκύριακο πήγα εκδρομή με τους γονείς μου στον πανέμορφο Βόλο. Κάναμε βόλτα στη μεγάλη παραλία της πόλης, επισκεφτήκαμε το Αρχαιολογικό Μουσείο και την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου.
    Η στιγμή όμως, που με ενθουσίασε, ήταν όταν πήραμε το τρενάκι, τον θρυλικό Μουντζούρη και πήγαμε από τον Βόλο στο Πήλιο.
    Το Πήλιο είναι ένα βουνό, όπου η ιστορία συναντάει τον μύθο. Από εκεί ξεκίνησε το πλοίο Αργώ με τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες.
    Εκεί, επίσης, έζησε ο Κένταυρος Χείρωνας, ο δάσκαλος του μυθικού Αχιλλέα και του Ηρακλή.

• Ποια ήταν η στιγμή, που ενθουσίασε το παιδί που μιλά στο κείμενο;

______________________________________________________
______________________________________________________

• Σε πόσες παραγράφους είναι χωρισμένο το κείμενο; Γράψε, χωρίς λεπτομέρειες, για ποιο πράγμα μιλάει η κάθε παράγραφος.

______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

• Γράψε με λίγα λόγια την περίληψη του κειμένου.

______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

Το Μαντείο των Δελφών

    Το Μαντείο των Δελφών, αφιερωμένο στον θεό Απόλλωνα, υπήρξε το πιο γνωστό μαντείο της Αρχαίας Ελλάδας και βρίσκεται στην περιοχή των Δελφών, στον νομό Φωκίδας, κοντά στην Άμφισσα. Θεωρείται ο ομφαλός της γης, γιατί σύμφωνα με την παράδοση, όταν ο Δίας άφησε ελεύθερους δύο αετούς, έναν προς την Ανατολή και έναν προς τη Δύση, αυτοί συναντήθηκαν στους Δελφούς.
     Η ιέρεια, η Πυθία, η οποία επικοινωνούσε με τον θεό, έδινε τους χρησμούς της (προβλέψεις για το μέλλον), στους επισκέπτες, οι οποίοι έπρεπε πρώτα να καθαριστούν με νερό από την Κασταλία πηγή, πληρώνοντας φόρο (πελανόν) και προσφέροντας ένα ζώο ως θυσία στον ναό του Απόλλωνα. Στη συνέχεια, η Πυθία άκουγε την ερώτηση από τους ιερείς του Μαντείου, οι οποίοι κατέγραφαν και εξηγούσαν τους χρησμούς της, οι οποίοι πολλές φορές δεν ήταν ξεκάθαροι, αλλά διφορούμενοι. Οι χρησμοί μάλιστα δίνονταν με κάποια σειρά, ανάλογα με το ποιος τους ζητούσε.
     Σύμφωνα με τη μυθολογία, φύλακας του Μαντείου ήταν ο δράκος Πύθωνας, τον οποίο είχε σκοτώσει ο Απόλλων.

Τα λάθη στην ανακύκλωση

 Δεν πετάμε ποτέ μέσα στους μπλε κάδους τα παρακάτω υλικά:

- Σπασμένα γυαλιά, γιατί είναι επικίνδυνα για τραυματισμούς.
- Κουτιά από πίτσα, γιατί έχουν υπολείμματα τροφών.
- Βιοδιασπώμενες σακούλες, γιατί θρυμματίζονται.
- Κομματάκια χαρτί μικρότερα από Α4, γιατί δεν ανακυκλώνονται.
- Βρεγμένα ή λερωμένα χαρτιά, γιατί αχρηστεύουν και τα υπόλοιπα.
- Υλικά από πηλό.
- Συσκευασίες τοξικών υλικών, γιατί είναι επικίνδυνα.
- Αφρολέξ και φελιζόλ, γιατί μπορεί να πάρουν φωτιά.
- Δισκάκια από CD και DVD, γιατί έχουν προσμείξεις.
- Πλαστικά μαχαιροπίρουνα και καλαμάκια.
- Τα ογκώδη πλαστικά αντικείμενα.
-  Συρμάτινες κρεμάστρες, όταν αποτελούνται από δύο υλικά.
- Καπάκια από πλαστικά μπουκάλια.
- Τηλεκάρτες
- Κουτιά από χυμούς.

Πότε κάνουμε πρόσθεση, αφαίρεση, πολ/σμό και διαίρεση

Στα προβλήματα υπάρχουν ορισμένες λέξεις που μας βοηθούν συνήθως να καταλάβουμε τι πράξη πρέπει να κάνουμε.

ΠΟΤΕ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΡΟΣΘΕΣΗ:   (+)

Όταν στο πρόβλημα υπάρχουν οι λέξεις:

• Όλα μαζί
• Αυξήθηκε
• Περισσότερα
• Συνολικά
• Κερδίζει/κέρδος

ΠΟΤΕ ΚΑΝΟΥΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ:  (-)

Όταν στο πρόβλημα υπάρχουν οι λέξεις:

• Πόσα έμειναν;
• Ξόδεψε
• Πόσα ρέστα;
• Έχασε
• Λιγότερα
• Υπόλοιπο
• Έκπτωση

ΠΟΤΕ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟ:  (Χ)

Όταν λέει πόσο κάνει το ένα και ζητάει τα πολλά.

Όταν στο πρόβλημα υπάρχουν οι λέξεις:

• 2 φορές, 3 φορές...
• Διπλάσιος, τριπλάσιος

ΠΟΤΕ ΚΑΝΟΥΜΕ ΔΙΑΙΡΕΣΗ:  (:)

Όταν λέει πόσο κάνουν τα πολλά και ζητάει το ένα.

Όταν στο πρόβλημα υπάρχουν οι λέξεις:

• μοιράζω
• καθένα/κάθε ή ένα

 

Παράδειγμα: Τι πράξεις πρέπει να κάνεις στο παρακάτω πρόβλημα;

Ο Πέτρος στους σχολικούς αγώνες έβαλε 7 τρίποντα και 4 δίποντα.
Πόσους πόντους έβαλε συνολικά;

Απάντηση: Θα κάνω ____________________________________

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (6)

Οι λέξεις εκείνες που ακουστικά είναι όμοιες, αλλά διαφέρουν στη σημασία και στην ορθογραφία τους, λέγονται ομόηχες λέξεις ή ομώνυμα π.χ. τύχη - τείχη, νίκη - νοίκι.

Τα τονικά παρώνυμα ξεχωρίζουν μεταξύ τους από τον διαφορετικό τονισμό τους, αλλά μπορεί να διαφέρουν και στην ορθογραφία π.χ. δίπλα - διπλά, πίνω - πεινώ.

Ουσιαστικά λέγονται οι λέξεις που μας φανερώνουν πρόσωπα, ζώα ή πράγματα, ενέργεια, κατάσταση ή ιδιότητα.

Όλα τα αρσενικά ουσιαστικά που τελειώνουν σε -ώτης ή -ωτής γράφονται με ωμέγα (ω) π.χ. στρατιώτης. Εξαιρούνται: αγρότης, δημότης, δεσπότης.

Όλα τα ουσιαστικά που τελειώνουν σε -ίτης ή -ίδης γράφονται με (ι) π.χ. πολίτης. Εξαιρούνται τα: κυβερνήτης, αλήτης, πλανήτης, διαβήτης, μαγνήτης, ιδιοκτήτης και με ύψιλον (υ) τα: δύτης, χύτης και τα σύνθετά τους.

Όλα τα θηλυκά ουσιαστικά που τελειώνουν σε -ιά γράφονται με γιώτα (ι) π.χ. φωλιά, ξενιτιά. Εξαιρούνται και γράφονται με -εια όσα από αυτά τονίζονται στην προπαραλήγουσα και όσα παράγονται από ρήματα σε -εύω π.χ. συνήθεια, γιατρειά (γιατρεύω).

Όλα τα θηλυκά ουσιαστικά που τελειώνουν σε -ισσα ή -ησσα γράφονται με δύο σίγμα (σσ) π.χ. βασίλισσα. Εξαιρείται η Λάρισα και η σάρισα.

Τα ουδέτερα ονόματα που τελειώνουν σε -τήριο γράφονται στο -τη με ήτα (η) και στο -ρι με γιώτα (ι) π.χ. το εισιτήριο. Εξαιρούνται τα: μαρτύριο και κτίριο.

Όσα επιρρήματα τελειώνουν σε -ις γράφονται με γιώτα (ι): π.χ. αποβραδίς. Εξαιρούνται τα: επίσης, καταγής, καταμεσής, επικεφαλής, εξαρχής.


Τα επίθετα που τελειώνουν σε -αιος γράφονται σχεδόν όλα με άλαφα γιώτα (αι) π.χ ωραίος. Εξαιρούνται και γράφονται με (ε) τα εξής: νέος, στερεός, άθεος, ημίθεος, ανίδεος.

Η σκάλα του στρες (άγχους)

    Έρχεσαι κάθε μέρα στο σχολείο, θέλεις να κάνεις φίλους, να μαθαίνεις, να γελάς, να παίζεις, να περνάς καλά με όλους. Ποια πράγματα σε αγχώνουν και σε εμποδίζουν, από το να πετύχεις όλα τα παραπάνω που αναφέραμε;
    Τοποθέτησε τις σκέψεις σου πάνω στη σκάλα, ξεκινώντας από κάτω, με αυτά που σε στενοχωρούν και σε αγχώνουν λιγότερο και ανεβαίνοντας προς τα πάνω, με αυτά που σε ενοχλούν και σε αγχώνουν περισσότερο.

                                             _____________________

                                        _____________________

                                   _____________________

                              _____________________

                         ____________________

                    ____________________

               ___________________              

          ___________________

     __________________

_________________

Αναλύω το κείμενο

                                                       Ώρα για μάθημα!

    Ο Σεπτέμβρης έφτασε! Χιλιάδες παιδιά σε όλον τον κόσμο ξαναγυρίζουν στα θρανία τους. Οι αίθουσες γεμίζουν με φωνές και πειράγματα.
    Σε λίγο τα παιδιά θα πάρουν τα καινούρια τους βιβλία και θ΄αρχίσουν να τα ξεφυλλίζουν γεμάτα περιέργεια.
    Σε κάποια σχολεία ξένων χωρών τα μαθήματα γίνονται με ηλεκτρονικούς υπολογιστές.
    Με όποιον τρόπο, όμως, και αν γίνονται τα μαθήματα στα σχολεία όλου του κόσμου, ένας είναι ο σκοπός: να μορφωθούν τα παιδιά και να γίνουν υπεύθυνοι και δημιουργικοί άνθρωποι.

* Να διαβάσεις το κείμενο και να γράψεις (με ολόκληρες προτάσεις) ποιος είναι ο σκοπός των σχολείων όλου του κόσμου.
_______________________________________________________
_______________________________________________________
* Να γράψεις σε λίγες γραμμές το περιεχόμενο του κειμένου (την περίληψή του).
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
* Στο κείμενο αναφέρονται δύο τρόποι με τους οποίους μπορεί να γίνει μάθημα. Ποιοι είναι αυτοί;
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
* Να δώσεις έναν άλλο τίτλο στο κείμενο.
_______________________________________________________

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (5)

Ισοσύλλαβα λέγονται τα ουσιαστικά που έχουν τον ίδιο αριθμό συλλαβών στον ενικό και στον πληθυντικό αριθμό π.χ. ο άντρας - οι άντρες.
Ανισοσύλλαβα λέγονται τα ουσιαστικά που έχουν μία συλλαβή παραπάνω στον πληθυντικό αριθμό π.χ. ο περιβολάρης - οι περιβολάρηδες.

Λήγουσα είναι η τελευταία συλλαβή μιας λέξης.
Παραλήγουσα είναι η προτελευταία συλλαβή μιας λέξης.
Προπαραλήγουσα είναι η συλλαβή πριν την παραλήγουσα π.χ. άρ-χο-ντας.

Οξύτονες ονομάζονται οι λέξεις που τονίζονται στη λήγουσα.
Παροξύτονες ονομάζονται οι λέξεις που τονίζονται στην παραλήγουσα.
Προπαροξύτονες ονομάζονται οι λέξεις που τονίζονται στην προπαραλήγουσα.

Οι λέξεις που γίνονται από μία απλή λέξη λέγονται συγγενικές. Οι συγγενικές λέξεις σχηματίζουν όλες μαζί μία οικογένεια λέξεων π.χ. παιδί - παιδεία - παιδότοπος κ.ά.

Το ότι χωρίς υποδιαστολή είναι ειδικός σύνδεσμος π.χ. Έλεγε ότι άκουσε το παραμύθι. Το ό,τι με υποδιαστολή είναι αναφορική αντωνυμία π.χ. Ρωτούσε ό,τι ήθελε (έχει την έννοια του οτιδήποτε).

Τα ρήματα ενεργητικής φωνής δείχνουν ότι ενεργώ, δηλαδή ότι κάτι κάνω π.χ. γράφω. Τα ρήματα παθητικής φωνής δείχνουν ότι δέχομαι μια ενέργεια από άλλον, δηλαδή ότι κάτι παθαίνω π.χ. δένομαι.

Το υποκείμενο σε μια πρόταση απαντά στην ερώτηση: Ποιος, Ποια, Ποιο;
Το ρήμα σε μια πρόταση απαντά στην ερώτηση: Τι κάνει;
Το αντικείμενο σε μια πρόταση απαντά στην ερώτηση: Τι, Ποιον; π.χ. Ο χωρικός έκλεψε τ΄αγγούρια.

Παράγωγα ουσιαστικά λέγονται εκείνα που παράγονται είτε από ρήματα, είτε από επίθετα, είτε από άλλα ουσιαστικά π.χ. απαντώ - απάντηση.

Γνωρίζω τον εαυτό μου

                                                                 
                                                    Όλοι ίσοι, όλοι διαφορετικοί
                                                             Η ταυτότητά μου
                                             (Να απαντάς με ολόκληρες προτάσεις)

Όνομα:
Ηλικία:
Γενέθλια:
Χρώμα μαλλιών:
Χρώμα ματιών:
Αγαπημένο χρώμα:
Αγαπημένο μάθημα:
Αγαπημένη εποχή:
Αγαπημένο φαγητό:
Αγαπημένο τραγούδι:
Αγαπημένο χόμπι:
Αγαπημένη ομάδα:
Αγαπημένη εκπομπή:
Αγαπημένοι φίλοι/φίλες:

Τι μου αρέσει να κάνω:


Τα προτερήματά μου (τα καλά του χαρακτήρα μου):


Τα ελαττώματά μου (τα κακά του χαρακτήρα μου):


Τι θέλω να κάνω όταν μεγαλώσω:


Τι με ενοχλεί στους άλλους: 

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (4)

Όταν οι πολυσύλλαβες λέξεις, που τονίζονται στην τρίτη από το τέλος συλλαβή, ακολουθούνται από τις μονοσύλλαβες λέξεις μου, σου, του, της, με, μας, σας, τους, την, το, παίρνουν κι άλλον έναν τόνο στην τελευταία συλλαβή τους π.χ. Ο δάσκαλός μου.

Όλα τα ρήματα σε -λλω (α΄συζυγίας) γράφονται με δύο λ (λάμδα) εκτός από τα: θέλω, οφείλω (μέλει) π.χ. αναβάλλω, ανατέλλω. Αυτό συμβαίνει όμως στους εξακολουθητικούς χρόνους (ενεστώτα, παρατατικό και εξακολουθητικό μέλλοντα) γιατί σε όλους τους υπόλοιπους (στιγμιαίους και συντελεσμένους) γράφονται με ένα λ π.χ. έχω αναβάλει, είχε ανατείλει. 

Τα ρήματα σε -σσω γράφονται με δύο σ (σίγμα) εκτός  από το αρέσω π.χ. αναπτύσσω. Τα ρήματα σε -ττω γράφονται με δύο τ (ταυ) εκτός από το: θέτω π.χ. εισπράττω.

Το πρώτο μέρος των κλιτών λέξεων που μένει πάντα σταθερό και δεν αλλάζει λέγεται θέμα. Το δεύτερο μέρος των κλιτών λέξεων που αλλάζει λέγεται κατάληξη. Το τελευταίο γράμμα του θέματος λέγεται χαρακτήρας π.χ. άνθρωπος - (θέμα: άνθρω- , χαρακτήρας: π- , κατάληξη: -ος).

Οι πτώσεις είναι τέσσερις:
Ονομαστική: Με αυτήν απαντούμε στην ερώτηση ποιος; , τι; , π.χ. Ποιος αγαπά τα βιβλία; Ο θείος.
Γενική: Με αυτήν απαντούμε στην ερώτηση ποιανού; , τίνος; , π.χ. Ποιανού ήρθε η γιορτή; Του θείου.
Αιτιατική: Με αυτήν απαντούμε στην ερώτηση ποιον; , τι; , π.χ. Ποιον επισκέφτηκαν τα παιδιά; Τον θείο.
Κλητική: Με αυτήν καλούμε ή προσφωνούμε κάποιον π.χ. Πώς φώναξε τον θείο ο Κωστής; - Θείε.

Σύνθετες λέξεις λέγονται εκείνες που αποτελούνται από δύο ή και περισσότερες λέξεις π.χ. λαχανόκηπος.

Τα ουδέτερα ουσιαστικά σε -ος έχουν κατάληξη σε -η στην ονομαστική, αιτιατική και κλητική του πληθυντικού. Επίσης έχουν κατάληξη σε -ους στη γενική του ενικού και σε -ών στη γενική του πληθυντικού π.χ. το βέλος - του βέλους, τα βέλη - των βελών. Εξαιρούνται τα: ανθέων, χειλέων, ορέων.

Τα αριθμητικά από το δεκατρία ως το δεκαεννιά γράφονται με μια λέξη, ενώ από το είκοσι ένα και πάνω με δυο λέξεις π.χ. δεκαπέντε - είκοσι πέντε.

Οι άκλιτες λέξεις που συνοδεύουν κυρίως τα ρήματα και φανερώνουν τόπο, χρόνο, τρόπο, ποσό κ.ά. λέγονται επιρρήματα π.χ. πετά χαμηλά.

Διαλυτικά δεν παίρνει η λέξη, όταν το προηγούμενο φωνήεν τονίζεται π.χ. γάιδαρος, αλλά φαΐ.

Οι μετοχές φανερώνουν τι λογής είναι το ουσιαστικό, αλλά δημιουργούνται από ρήματα π.χ. κουράζομαι - κουρασμένος-η-ο (παθητική μετοχή) και τρέχω - τρέχοντας (ενεργητική μετοχή).

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (3)

Τα κύρια ονόματα φανερώνουν ένα ορισμένο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα και γράφονται με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα τους. Αυτά είναι τα εξής:
1)  Τα εθνικά ονόματα π.χ. Γερμανός, αλλά γερμανικός (επίθετο).
2)  Οι μήνες, οι ημέρες και οι γιορτές π.χ. Οκτώβριος, Σάββατο, Πάσχα.
3)  Οι άγιοι π..χ.  Άγιος Γεώργιος και λέξεις όπως Θεός, Χριστός, Παναγία και τα συνώνυμά τους.
4)  Τα ονόματα ανθρώπων, ζώων, πλοίων π.χ. Πέτρος, Αζόρ, Τυφώνας.
5)  Τα γεωγραφικά ονόματα, δηλαδή των βουνών, λιμνών,  θαλασσών, ωκεανών, ποταμών,  χωρών,  πόλεων, χωριών, δρόμων, πλατειών, νομών κ.λ.π.
6)  Τα λογοτεχνικά έργα και τα έργα τέχνης, μουσείων και μνημείων π.χ. Οδύσσεια, Παρθενώνας, Τζοκόντα.
7)  Τίτλοι εφημερίδων, περιοδικών π.χ. Ελευθεροτυπία.
8)  Ονόματα υπηρεσιών, οργανισμών, επιχειρήσεων και ιδρυμάτων π.χ. Εθνική Τράπεζα.
9)  Αθλητικές ομάδες π.χ. ΠΑΟΚ.
10)  Τιμητικοί τίτλοι π.χ. Εξοχότατε.
11)   Οι επιστήμες π.χ. Αστρονομία.

Οι επιθετικοί προσδιορισμοί φανερώνουν μια μόνιμη ιδιότητα π.χ. Η πονηρή αλεπού. Οι κατηγορηματικοί προσδιορισμοί (επίθετο ή μετοχή) φανερώνουν μια προσωρινή ιδιότητα π.χ. πονηρή η αλεπού (το άρθρο μπαίνει ανάμεσα ή το επίθετο μπαίνει μετά το ουσιαστικό).

Οι λέξεις που έχουν την ίδια περίπου σημασία λέγονται συνώνυμες ή συνώνυμα π.χ. κατοικία -  διαμονή. Οι λέξεις που έχουν ακριβώς την ίδια σημασία λέγονται ταυτόσημες ή ταυτόσημα π.χ. στέγη - σκεπή. Οι λέξεις που έχουν αντίθετη σημασία λέγονται αντίθετες ή αντίθετα π.χ. εχθροί - φίλοι.

Τα ή, πού, πού, πώς παίρνουν τόνο όταν ρωτούν ή φωνάζουν πιο πολύ π.χ. πού πας;

Όταν σε ένα δίψηφο φωνήεν τονίζεται το πρώτο γράμμα, τότε δε βάζουμε διαλυτικά στο δεύτερο π.χ. σόι.

Το γράμμα ζ συνοδεύει φωνήεντα. Το γράμμα σ ακούγεται σαν ζ μπροστά από τα σύμφωνα β, γ, μ π.χ. σβούρα.

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (2)

Η κατάληξη -είτε  στα ρήματα γράφεται πάντα με -ει π.χ. χαρείτε. Η κατάληξη -ήστε προέρχεται από ρήματα σε -ώ π.χ. κρατώ - κρατήστε. Η κατάληξη -ίστε προέρχεται από ρήματα σε -ίζω π.χ. γυρίζω - γυρίστε.

Το επίθετο πολλή συνοδεύει θηλυκά ουσιαστικά π.χ. πολλή φαντασία. Το πολύ συνοδεύει ρήματα, επίθετα, επιρρήματα ή άλλου γένους ουσιαστικά π.χ. πολύ όμορφα, έφαγα πολύ.

Τα ουδέτερα ουσιαστικά σε -είο που φανερώνουν τόπο γράφονται με -ειο εκτός από το: τοπίο π.χ. ξενοδοχείο. 

Η κατάληξη -ήμισι στα αριθμητικά χρησιμοποιείται μετά από σύμφωνο και η κατάληξη -μισι μετά από φωνήεν π.χ. τεσσεράμισι τεσσερισήμισι. Επίσης γράφουμε: ο ενάμισης, η μιάμιση αλλά το ενάμισι.

Τα επίθετα που σημαίνουν χρώμα έχουν κατάληξη σε -ής, -ιά, -ί π.χ. σταχτής, σταχτιά, σταχτί.

Στα προπαροξύτονα αρσενικά σε -ος διατηρούν τον τόνο σε όλες τις πτώσεις κυρίως οι σύνθετες, οι πολυσύλλαβες λέξεις καθώς και τα κύρια ονόματα π.χ. του αυλόγυρου.

Τα ουσιαστικά που παράγονται από άλλα ουσιαστικά και φανερώνουν ότι κάτι είναι μικρό λέγονται υποκοριστικά ή χαϊδευτικά π.χ. παιδάκι.

Τα ουσιαστικά που παράγονται από άλλα ουσιαστικά και φανερώνουν ότι κάτι είναι μεγάλο λέγονται μεγεθυντικά π.χ. παίδαρος.

Το όνομα που, με τη μεσολάβηση του συνδετικού ρήματος είμαι ή άλλου συγγενικού (γίνομαι, φαίνομαι, λέγομαι, βρίσκομαι, καλούμαι, ονομάζομαι, διορίζομαι, θεωρούμαι, εκλέγομαι, αποδεικνύομαι, παρουσιάζομαι, ανακηρύσσομαι, μοιάζω κ.ά.), φανερώνει ποια ιδιότητα ή ποιότητα αποδίδεται στο υποκείμενο (δείχνει τι είναι), λέγεται κατηγορούμενο  και βρίσκεται πάντα σε πτώση ονομαστική π.χ. Ο Πέτρος είναι προσεχτικός 

Στη μετατροπή της ενεργητικής σύνταξης σε παθητική, το αντικείμενο της πρώτης πρότασης γίνεται υποκείμενο στη δεύτερη, το ρήμα ενεργητικής φωνής μετατρέπεται σε ρήμα παθητικής φωνής και το υποκείμενο της πρώτης πρότασης γίνεται ποιητικό αίτιο στη δεύτερη πρόταση π.χ. Ο Πέτρος ταΐζει τον σκύλο. Ο σκύλος ταΐζεται από τον Πέτρο.

Μήνυμα για τη διαφορετικότητα

Όταν γεννιέμαι, είμαι μαύρος
Όταν μεγαλώσω, είμαι μαύρος
Όταν κάθομαι στον ήλιο, είμαι μαύρος
Όταν φοβάμαι, είμαι μαύρος
Όταν αρρωσταίνω, είμαι μαύρος
Κι όταν πεθαίνω, ακόμα είμαι μαύρος
Κι εσύ λευκέ άνθρωπε
Όταν γεννιέσαι, είσαι ροζ
Όταν μεγαλώνεις, γίνεσαι λευκός
Όταν κάθεσαι στον ήλιο, γίνεσαι κόκκινος
Όταν κρυώνεις, γίνεσαι μπλε
Όταν φοβάσαι, γίνεσαι κίτρινος
Όταν αρρωσταίνεις, γίνεσαι πράσινος
Κι όταν πεθαίνεις, γίνεσαι γκρι
Και αποκαλείς εμένα έγχρωμο;

Γραμμένο από ένα παιδί από την Αφρική (2006)

Ασφάλεια στο διαδίκτυο

Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο κατέγραψε μια σειρά από συμβουλές, θέλοντας να εξασφαλίσει την ασφαλή παρουσία των παιδιών σας στη δικτυακή κοινωνία, την καλή χρήση των υπηρεσιών του διαδικτύου και την αποτροπή ανεπίτρεπτων συμπεριφορών. Θεωρούμε χρήσιμο να τις διαβάσετε προσεκτικά:

1. Φροντίστε να ενημερωθείτε για το διαδίκτυο.
2. Αντιμετωπίστε το διαδίκτυο ως ένα σύγχρονο αγαθό με πολλές θετικές πτυχές και σαφώς λιγότερες αρνητικές.
3. Δείξτε στα παιδιά σας πώς να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο με ασφάλεια. Συζητήστε μαζί τους για τους πιθανούς κινδύνους που υπάρχουν.
4. Μάθετε στα παιδιά σας να μη δίνουν ποτέ προσωπικά στοιχεία τους και πληροφορίες σε αγνώστους στο διαδίκτυο.
5. Μάθετε στα παιδιά σας να μην απαντούν ποτέ σε πρόστυχα ή δελεαστικά μηνύματα. Εξηγήστε τους πως αν λάβουν τέτοια μηνύματα ή μηνύματα που δεν κατανοούν, δε φταίνε αυτά και ότι θα πρέπει να σας ενημερώσουν.
6. Αναφέρετε άμεσα τέτοια κρούσματα στον πάροχο υπηρεσιών διαδικτύου (ISP) που χρησιμοποιείτε.
7. Προσπαθήστε να δημιουργήσετε μια οικογενειακή συμφωνία για τη χρήση του διαδικτύου στο σπίτι.
8. Τοποθετήστε τον υπολογιστή σε χώρο του σπιτιού με άμεση πρόσβαση από όλα τα μέλη της οικογένειας.
9. Δημιουργήστε μια λίστα με προτεινόμενους δικτυακούς τόπους και παιδικές ιστοσελίδες.
10. Να επιβλέπετε τα παιδιά, ιδιαίτερα τα μικρότερα, κατά τη σύνδεσή τους με το διαδίκτυο και ειδικά κατά τις πρώτες προσπάθειές τους.
11. Ελέγχετε τακτικά τις ιστοσελίδες που επισκέπτονται τα παιδιά μέσω των «Αγαπημένων» και του «Ιστορικού» του προγράμματος φυλλομετρητή (browser) που χρησιμοποιείτε.
12. Εγκαταστήστε στον υπολογιστή του σπιτιού σας κάποιο ειδικό φίλτρο για τον έλεγχο του περιεχομένου του διαδικτύου. Δείτε εδώ μια ενδεικτική αξιολόγηση μερικών από αυτά.
13. Ενημερωθείτε από τον πάροχο διαδικτύου (ISP) που χρησιμοποιείτε για τις λύσεις γονικού ελέγχου (parental control) που προσφέρει.
14. Συστρατευτείτε στην καταπολέμηση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο, καταγγέλλοντας οποιαδήποτε ιστοσελίδα με παράνομο περιεχόμενο στην Ελληνική Γραμμή Αναφοράς Παράνομου Περιεχομένου στο Διαδίκτυο (www.safeline.gr).

Το αλφαβητάρι της ανακύκλωσης

 

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (1)

Τα ουδέτερα ονόματα που τελειώνουν σε -ι γράφονται με γιώτα εκτός από τα: βράδυ (βράδια), στάχυ, δάκρυ, δόρυ (δόρατα), δίχτυ, οξύ (οξέα) π.χ. το παιδί.


Ρήματα που τελειώνουν σε -ίζω, έχουν αόριστο σε -ισα π.χ. χτίζω - έχτισα. Ρήματα που τελειώνουν σε -ώ έχουν αόριστο σε -ησα π.χ. κτυπώ - κτύπησα. Ρήματα που τελειώνουν σε -ομαι, έχουν αόριστο σε -ηκα π.χ. δέχομαι - δέχτηκα.


Οι μετοχές που λήγουν σε -οντας, όταν τονίζεται το -ο, γράφονται με ωμέγα,
ενώ όταν δεν τονίζεται, γράφονται με όμικρον π.χ. χτυπώ - χτυπώντας, παίζω - παίζοντας.



Τα πρόσωπα  εγώ, εσύ, αυτός-ή-ό, αυτοί, έχουν κατάληξη -αι στην παθητική
φωνή, ενώ τα πρόσωπα εμείς, εσείς, έχουν κατάληξη -ε στην ενεργητική και παθητική φωνή.


Οι μετοχές που λήγουν σε -μένος γράφονται με δύο μ όταν το ρήμα (α΄συζυγίας) έχει χαρακτήρα (το τελευταίο γράμμα πριν την κατάληξη)  π, β, φ, φτ και πτ π.χ. βάφω - βαμμένος.


Όλα τα ρήματα σε -άβω γράφονται με -β εκτός από τα: παύω - αναπαύω. 


Όλα τα ρήματα σε -εύω γράφονται με -ευ εκτός από τα: κλέβω - σέβομαι.


Όλα τα ρήματα σε -ίζω γράφονται με -ι, εκτός από τα: πρήζω, πήζω (στερεοποιώ υγρά), αναβλύζω (βγάζω υγρό), γογγύζω (γκρινιάζω), δακρύζω, κατακλύζω (πλημμυρίζω), κελαρύζω (ηχώ ευχάριστα καθώς κυλώ) , συγχύζω (εξοργίζω, μπερδεύω), σφύζω (είμαι ακμαίος), δανείζω, αθροίζω.


Όλα τα ρήματα σε -αίνω γράφονται με -αι εκτός από τα: δένω, μένω, πλένω.


 Όλα τα ρήματα σε -έρνω γράφονται με -ε εκτός από το : παίρνω.


 Όλα τα ρήματα σε -ιάζω γράφονται με -ι εκτός από τα: αδειάζω, μοιάζω, μονοιάζω, νοιάζομαι, χρειάζομαι.  

Μαραθώνιος Δρόμος

   Ο Μαραθώνιος Δρόμος είναι αγώνας αντοχής δρόμου κάλυψης επίσημης απόστασης 42,195 χιλιομέτρων, που περιλαμβάνεται στα σύγχρονα ολυμπιακά αθλήματα.

   Ο Μαραθώνιος προέρχεται από την ιστορία του Φειδιππίδη, ενός Έλληνα αγγελιοφόρου. Σύμφωνα με αυτήν, ο Μιλτιάδης, αμέσως μετά την περίφημη μάχη του Μαραθώνα, απέστειλε τον Φειδιππίδη, που θεωρούνταν ο ταχύτερος τότε ημεροδρόμος του αθηναϊκού στρατού, από το πεδίο του Μαραθώνα στην Αθήνα, για να αναγγείλει τη νίκη κατά των Περσών. Λέγεται, ότι έτρεξε όλη την απόσταση χωρίς διακοπή και μπήκε στη Συνέλευση της Βουλής, όπου αναφώνησε "Νενικήκαμεν" (νικήσαμε), πριν καταρρεύσει και πεθάνει, οπότε και γεννήθηκε η ιδέα της δημιουργίας μίας διαδρομής με αυτήν ακριβώς την απόσταση.

   Ο Πρώτος επίσημος Ολυμπιακός Μαραθώνιος διεξήχθη την 5η ημέρα των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 στην Αθήνα.

Εποχές και μήνες

      Για να ξαναθυμηθούμε λίγο τις εποχές και τους μήνες.

 

Τα σημεία στίξης

    Όταν γράφουμε, στο τέλος των λέξεων ή των προτάσεων βάζουμε κάποια σημάδια που μας βοηθούν να διαβάσουμε σωστά το κείμενο και να καταλάβουμε καλύτερα το νόημά του. Τα σημάδια αυτά ονομάζονται σημεία στίξης και τα βασικότερα είναι τα ακόλουθα: η τελεία ( . ), το κόμμα ( , ), το ερωτηματικό ( ; ), το θαυμαστικό ( ! ), τα αποσιωπητικά ( ... ), η διπλή τελεία ( : ), τα εισαγωγικά ( <<  >> ), η παύλα ( - ), η παρένθεση ( ), η άνω τελεία ( * ), η διπλή παύλα ( -  - ), η απόστροφος  ( ' ) και το ενωτικό ( - ).


Η τελεία ( . ) μπαίνει στο τέλος μιας πρότασης που έχει ολοκληρωμένο νόημα, με σκοπό να σταματήσει για λίγο η φωνή μας. Κατόπιν συνεχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα. 
Το κόμμα ( , ) χρησιμοποιείται για να κάνουμε μια μικρότερη παύση από ό,τι με την τελεία.
Το ερωτηματικό ( ; ) μπαίνει στο τέλος κάθε ερωτηματικής πρότασης.
Το θαυμαστικό ( ! ) μπαίνει μετά από επιφωνήματα ή φράσεις που εκφράζουν συναισθήματα.
Τα αποσιωπητικά ( ... ) μπαίνουν όταν δε θέλουμε να συνεχίσουμε τον λόγο μας και τον αφήνουμε μισοτελειωμένο.
Η διπλή τελεία ( : ) μπαίνει όταν γράφουμε τα λόγια κάποιου όπως τα είπε, όταν εξηγούμε κάτι ή όταν απαριθμούμε πράγματα.
Τα εισαγωγικά (<<   >>)  μπαίνουν για να κλείσουν τα ακριβή λόγια κάποιου, διάφορες εκφράσεις ή τίτλους.
Η παύλα ( - ) χρησιμοποιείται στον διάλογο για να δηλώσει την αλλαγή του προσώπου που μιλάει.
Η παρένθεση (   ) χρησιμοποιείται για να ξεχωρίσει μια λέξη ή φράση που συμπληρώνει το νόημα.
Η άνω τελεία ( * ) χρησιμεύει για να σταματήσουμε για λίγο το λόγο μας, περισσότερο από το κόμμα και λιγότερο από την τελεία.
Η διπλή παύλα ( - - ) χρησιμοποιείται όπως και η παρένθεση, αλλά σε περιπτώσεις που οι πληροφορίες θεωρούνται πιο σημαντικές.
Η απόστροφος ( ' ) χρησιμεύει στα πάθη των φωνηέντων δηλαδή στην έκθλιψη, στην αφαίρεση και στην αποκοπή, όπου μπαίνει στη θέση του φωνήεντος που φεύγει.
Το ενωτικό ( - ) είναι πιο μικρό από την παύλα και χρησιμοποιείται για να χωρίσει μια λέξη που δε χωράει στο τέλος της γραμμής.


Βάλε στο παρακάτω παραμύθι τα σημεία στίξης που λείπουν:

Η αλεπού και ο λέλεκας

 

Μια φορά ένας λέλεκας ήθελε να κάνει στην αλεπού τραπέζι  Πήρε λοιπόν έναν κουτρούλα γάλα  τον έβαλε πάνω σε μια πέτρα κι έβαζε μέσα τη μύτη του κι έπινε το γάλα  Σαν έβγαζε τη μύτη του όξω για να πάρει την ανάσα του  έσταζε λιγάκι γάλα  το έγλειφε η αλεπού 

Σαν ήπιε ο λέλεκας καλά  καλά το γάλα   είπε στην αλεπού

 Ήπιες δα   συντέκνισσα  γάλα  Χόρτασες 

 Ήπια  λέει  χόρτασα  Και σε έχω κι εγώ καλεσμένον αύριο να σε φιλέψω 

Έκαναν δα το λόγο τους  ανταμώθηκαν πρωί πρωί σε μια ράχη  Η αλεπού έφερε κι αυτή έναν κουτρούλα γάλα  Πάει σε μια πλάκα μεγάλη  έπειτα τον χτυπά απάνω  έσπασε  χύθηκε το γάλα πάνω στην πλάκα  Έπιασε η αλεπού το έγλειφε  χτύπαε ο λέλεκας τη μύτη του πάνω στην πλάκα αδιαφόρετα 

Ρώτησε δα ύστερα κι η αλεπού  

  Ε  σύντεκνε  λέει  ήπιες δα γάλα  Χόρτασες 

     Λέγε συντέκνισσα επίτηδες το έκανες   

Τότες η αλεπού του είπε 

   Κατά πού μου πούλησες  σύντεκνε  αγόρασες

Τα σημεία στίξης

Τροχαία Γραμμάτων

ΚΩΔΙΚΑΣ ΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

1. Στην αρχή της πρότασης κυκλοφορούν μόνο τα μεγάλα γράμματα (κεφαλαία).

2. Όλες οι λέξεις πρέπει να κρατάνε μεταξύ τους τις κανονικές αποστάσεις για να αποφεύγονται τα τρακαρίσματα (κρατάτε τις αποστάσεις σας).

3. Για προσωρινό σταμάτημα ή παρκάρισμα, χρηιμοποιείτε πάντα τα σήματα της τροχαίας (κόμματα, παρενθέσεις, εισαγωγικά ...).

4. Σταματάμε υποχρεωτικά στα κόκκινα φανάρια (τελείες). Κάθε παράβαση τιμωρείται με πρόστιμο διόρθωσης.

5. Όλα τα γράμματα και οι λέξεις πρέπει να κυκλοφορούν στην ίδια λωρίδα κυκλοφορίας (ίσια). Αν βρεθεί γράμμα έξω από τον δρόμο (γραμμή) ή με κίνδυνο να αναποδογυρίσει, τιμωρείται αυστηρά.

6. Όποια λέξη δεν έχει βάλει το ανάλογο βάρος του τόνου στο σωστό σημείο, υποχρεώνεται να σταματήσει και να βάλει αμέσως σωστά τον τόνο. Απαγορεύεται αυστηρά να τον ξεχνάμε!

7. Τα μεγάλα φορτηγά (μεγάλες λέξεις) που δε χωράνε στην άκρη της γραμμής και πρέπει να παρκάρουν τη ρυμούλκα τους, είναι υποχρεωμένα να υπακούσουν στον κανονισμό της παύλας (-).

8. Όλοι οι οδηγοί πρέπει να προσέχουν τα σήματα της τροχαίας (  )  -   <<    >>  .....   !   ;   ,   .   :

9. Όποια οχήματα (λέξεις) λερώνουν (μουντζουρώνουν) τους δρόμους (γραμμές), υποχρεώνονται να τους καθαρίζουν αμέσως με τις γόμες (σβήστρες) τους. 

10. Κάθε όχημα (λέξη) που θα συλλαμβάνεται από την τροχαία με παράνομο φορτίο (ορθογραφικό λάθος), θα στέλνεται αμέσως στην υπηρεσία ορθογραφίας βασικών λέξεων για διόρθωμα του φορτίου (λάθους).

Τέλος για οποιαδήποτε βλάβη ή ατύχημα (απορία ή σφάλμα) την ώρα της κυκλοφορίας των οχημάτων (λέξεων), καλέστε αμέσως τη γραφική (οδική) βοήθεια των τροχονόμων (του δασκάλου ή της δασκάλας σας).

                                                                                     Η ΤΡΟΧΑΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ