Εξάσκηση στη Γλώσσα Δ΄ ΤΑΞΗ (7) Απλές και σύνθετες προτάσεις

           
                                                         Απλές και σύνθετες προτάσεις 

ΟΝΟΜΑ:_________________________

Απλές είναι οι προτάσεις που έχουν:

Υποκείμενο + ρήμα
ή
Υποκείμενο + ρήμα + αντικείμενο
ή
Υποκείμενο + ρήμα + κατηγορούμενο

Σύνθετες είναι αυτές που έχουν περισσότερα από ένα:

Υποκείμενα
ή
Αντικείμενα
ή
Κατηγορούμενα


1. Γράψε δίπλα από τις προτάσεις, ποια είναι απλή και ποια σύνθετη.

Ο πατέρας ξεκουράζεται.    ____________________   
Ο πατέρας και ο Γιάννης ξεκουράζονται.   ___________________
Ο Γιάννης διαβάζει ένα βιβλίο.   ___________________
Ο Πέτρος είναι έξυπνος και δραστήριος.   __________________
Ο Λευτέρης είναι δάσκαλος.   ____________________
Ο μαθητής διαβάζει το κείμενο.   _____________________
Ο πατέρας και η μητέρα έφυγαν.   ____________________
Η Μαρία παίζει κουτσό και κρυφτό.   ___________________
Τα σπίτια φαίνονταν παλιά κι ερειπωμένα.   __________________
Η Σοφία αγόρασε φρούτα, λαχανικά και πατάτες.   __________________
Το χαρτί, το μέταλλο, το πλαστικό και το γυαλί ανακυκλώνονται.   _____________
Η Στέλλα είναι καλόκαρδη κι ευγενική.   __________________
Ο Πέτρος παίζει ποδόσφαιρο.   ____________________
Ο Σωτήρης και ο Λάμπης βλέπουν τηλεόραση.   ___________________

Εξάσκηση στη Γλώσσα Δ΄ ΤΑΞΗ (6)

1. Συμπληρώνω τα κενά με αόριστες αντωνυμίες:
- __________ γυναίκα να μην έρθει με παντελόνι στην εκκλησία.
- __________ θέλω να σου πω, γι΄ αυτό να μην έρθουν κι άλλοι μαζί σου.
- Πέρασε ___________ καιρός από τότε που δε θυμάμαι πια ________ άλλο να συμπληρώσω για το ατύχημα.

2. Γράφω τα ουσιαστικά στη γενική ενικού, γενική πληθυντικού και αιτιατική πληθυντικού.
                                Γεν. ενικού                    Γεν. πληθ.                   Αιτ. πληθ.
ο άνθρωπος   ________________ ______________ _______________
ο πόλεμος      ________________ ______________ _______________
ο άγγελος       ________________ ______________ _______________
ο ανθόκηπος  ________________ ______________ _______________
ο καλόγερος   ________________ ______________ _______________

3. Διαγράφω το τελικό (ν), όπου δε χρειάζεται:
τον δήμαρχο                τον Θεόδωρο                   τον σαλίγκαρο
την υπάλληλο              την ζέστη                         την τσέπη
την μητέρα                   τον τζίτζικα                     την φασολάδα

4. Συμπλήρωσε τα κενά και τόνισε χρησιμοποιώντας τα εξής: αι, ε, ι, ει, η, οι.
περικεφαλ__α                παντρ__α                   βαρυτ__τα
ν__α                               ηγεμον__α                  ξενιτ__α
λυκ__να                         τυρανν__α                  διχον__α
ελ__α                             ερμην__α                    ομον__α
γειτον__α                       θητ__α                        ενν__α
βραδ__α                         δασ__α                       αγν__α
συγγεν__α                      αδ__α                         Σαμιωτ__σσα

5. Βρες τα παράγωγα ουσιαστικά που προέρχονται από τα παρακάτω ρήματα:
νηστεύω -  __________________   προφητεύω - __________________
ληστεύω -  __________________   συνοδεύω   - __________________
θεραπεύω - __________________  κηδεύω       - __________________
λατρεύω -  __________________    μεσιτεύω   - __________________
κολακεύω - __________________   πορεύομαι - __________________

Εξάσκηση στη Γλώσσα (5)

1. Μεταφέρω τις φράσεις στον πληθυντικό:

Ο καπετάνιος του πλοίου - _____________________________________
Ο πρόεδρος της κοινότητας - ___________________________________
Το καφενείο του χωριού - ______________________________________
Ο ανθόκηπος της αυλής - ______________________________________

2. Βάζω ενωτικό εκεί που πρέπει:

Το λεωφορείο εκτελεί το δρομολόγιο Αθήνας Τρικάλων.
Ονομάζεται Μαρία Καραπάνου Μουτάφη.
Είναι Μαιευτήρας Γυναικολόγος και δέχεται 7 8 μ.μ.
Γεννήθηκε Δευτέρα 20 2 1989.
Ο Γιάννης ασχολείται με εισαγωγές εξαγωγές.
Η σιδηροδρομική γραμμή Βόλου Καλαμπάκας επισκευάζεται.
Κράτη μέλη της Ε.Ε.

3. Σημειώνω Ε για την έκθλιψη, Α για την αφαίρεση και γράφω δίπλα ολόκληρες τις λέξεις:

(____)   τ΄άλογο     ____________________
(____)   το 'φερε     ____________________
(____)   θ΄αργήσω  ____________________
(____)   μου 'κανε   ____________________

4. Κάνω έκθλιψη, αφαίρεση ή αποκοπή όπου μπορούν να γίνουν, ξαναγράφοντας τις προτάσεις:

Το άφησε πριν να αρχίσει. - ____________________________________
Στις φωλιές ήταν κι από ένα πουλί. - _______________________________
Μη με αφήσετε μόνη μου. - ____________________________________
Τραγουδούν τα αηδόνια. - _____________________________________
Από εδώ κι από εκεί. - ________________________________________

5. Διορθώνω τις λέξεις και τις ξαναγράφω με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα όταν πρέπει:

(ηλίας, παπαδόπουλος, συγγραφέας, κυριακή, γενάρης, αιολική γη, τραπεζικός, θησείο, οδύσσεια).
________________________________________________________
________________________________________________________

6. Τις παραπάνω λέξεις τις βάζω σε αλφαβητική σειρά:

_________________   __________________   ___________________
_________________   __________________   ___________________
_________________   __________________   ___________________

Εξάσκηση στη Γλώσσα (4)

1. Βάζω σε αλφαβητική σειρά τις παρακάτω λέξεις: (διαβάτης, όρθιος, οδοντογιατρός, μητέρα, μοναδικός, γδέρνω, ποτάμι, ποιητής, καράβι).
__________________________________________________________________________________________________________________

2. Να συλλαβίσεις τις λέξεις:

οδοντογιατρός - _______________________________
επισκέπτονται - _______________________________
φτιαγμένα - __________________________________
χοντρός - ____________________________________
κουτσός - ____________________________________
αβγό - _______________________________________
ιατρείο - _____________________________________

3. Φτιάχνω σύνθετες λέξεις με πρώτο συνθετικό την πρόθεση αντι- (μπροστά από το ο, ε, η, ω, α, ι, υ μερικές φορές γίνεται ανθ-).

γράφω - _____________________________
δίκη - _______________________________
ποινή - ______________________________
μιλώ - _______________________________
λαϊκός - _____________________________
υγιεινός - ____________________________
υπασπιστής - _________________________
επίθεση - ____________________________

4. Γράφω σύνθετες λέξεις με το στερητικό α-.

Δεν έχει δύναμη. - ___________________________
Δεν είναι κακός. - ___________________________
Δε γράφτηκε. - ______________________________
Δεν υπολογίζεται. - __________________________
Δεν ξέρει γράμματα. - ________________________

5. Γράφω τα ουσιαστικά στις παρακάτω πτώσεις:

                               Γενική ενικού   Γενική πληθυντικού   Αιτιατική πληθυντικού
ο δάσκαλος     ______________ _______________ _______________
ο έμπορος       ______________ _______________ _______________
ο γάιδαρος      ______________ _______________ _______________
ο αντίλαλος    ______________ _______________ _______________
ο ανθόκηπος   ______________ _______________ _______________
ο υπάλληλος   ______________ _______________ _______________

Εξάσκηση στη Γλώσσα (3)

1. Σχηματίζω τις μετοχές των ρημάτων:

δένομαι - _____________    μαγεύομαι - ______________                              
στήνομαι - ____________    μουσκεύομαι - _____________
λύνομαι - _____________    απλώνομαι - ______________
αγαπιέμαι - ____________   γελιέμαι -_________________

2. Συμπληρώνω τις ή της:

Είναι ένα ενθύμιο ____ σχολικής ζωής.
Όλα τα παιδιά έκαναν το εμβόλιο _____ ιλαράς.
Πιάνουν δουλειά _____ πρωινές ώρες.
Τα ψάρια αυτά τα έφεραν από _____ ζεστές χώρες _____ Αφρικής, _____ Αμερικής και _____ Ασίας. 
Το Υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε ότι θα κρατήσει _____ τιμές των κρεάτων
σταθερές για _____ γιορτές των Χριστουγέννων και _____ Πρωτοχρονιάς.

3. Συμπληρώνω τον ή των:

Φώναξε ____ αντιπρόσωπο _____ εργαζομένων να μιλήσουμε.
_____ διόρισαν φύλακα _____ αρχαιολογικών μνημείων.
Ζήτησε _____ υπεύθυνο _____ περιοδικών.
Τα χελιδόνια θα ξανάρθουν _____ επόμενο χρόνο.
Ο έλεγχος _____ διαβατηρίων έγινε με εντολή του διευθυντή.
Έχω την έγκριση _____ γονέων σας.

4. Συμπληρώνω ψηλός ή ψιλός:

Αλάτι __________, αλάτι χονδρό, έχασα τη μάνα μου και πάω να τη βρω.
Αυτό το βελόνι θέλει ____________ κλωστή.
Στην αυλή μας έχουμε ένα ______________ έλατο.
Τα γράμματά σου είναι τόσο ___________ που δε φαίνονται.

5. Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω, όπου χρειάζεται:

το ενοίκ__ο                     το καρ__δι                     το γέλ__ο     
το κυδ__νι                       το στρ__δι                     το σχόλ__ο
το κριτ__ριο                    το μαντ__λι                   το σωμάτ__ο
το οξ__                            το καντ__λι                   το σωματ__ο
το βράδ__                        το άθρ__σμα                 το σφάγ__ο
το φυλάκ__ο                    το ξ__δι                         το σφαγ__ο
το φορ__ο                        το ταξ__δι                     το κτ__ριο
το φορτ__ο                       το δίχτ__                       το διδακτ__ριο
το Μετσόβ__ο                  το Παγκρήτ__ο             το μαύρ__σμα

Εξάσκηση στη Γλώσσα (2)

1) Ξαναγράφω τις προτάσεις, βάζοντας στη θέση του οριστικού άρθρου, το αόριστο άρθρο.

Ο μαθητής διαβάζει.   _____________________________________
Το αυτοκίνητο τρέχει. _____________________________________
Η λάμπα έσβησε. ________________________________________

2) Βάζω ο ή ω και τονίζω:

προστατευ__μενος, υμν__ντας, λυτρ__μενος, παγ__μενος, ειπ__μενος, ερχ__μενος, διαδιδ__ντας.

3) Συμπλήρωσε όπως στο παράδειγμα:

Αρσενικό                                   Θηλυκό                                     Ουδέτερο
ο δήμαρχος                              η δημαρχία                               το δημαρχείο
ο πρόεδρος                         ______________                  _______________
ο υπουργός                        ______________                 _______________
ο υφαντουργός                  ______________                 _______________
ο χαλυβουργός                   ______________                 _______________

4) Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω:

Δεν έχει γιατρ__ά.
Καλή σοδ__ά!
Η ευφορ__α της γης.
Η Οικονομική Εφορ__α εισπράττει φόρους από εταιρ__ες.
 Η Σχολική Εφορ__α φροντίζει για την καλή λειτουργία του Σχολείου.
 Η απληστ__α, η αλαζον__α και η ζ__λεια είναι ελαττώματα.
 Σ΄ όλη τη διάρκεια της προεδρ__ας του έδειξε συμπάθ__α για όσους μάστιζε η φτώχ__α, η αρρώστ__α, η ορφάν__α και η δυστυχ__α. 

5) Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω:

ο επαρχι__της                              ο ελαι__νας                          ο Αλιακμ__νας
ο τοξ__της                                   ο καυσ__νας                         ο καν__νας
ο δεσπ__της                                ο αχυρ__νας                          ο κηδεμ__νας
ο προδ__της                                ο στρατ__νας                        ο πνευμ__νας
ο πατρι__της                               ο Στρυμ__νας                       ο Μαραθ__νας
ο Μακεδ__νας                             ο Σ__λωνας                           ο Ιαπ__νας
ο ιδρ__της                                    ο μην__της                            ο δεσμ__της

6) Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω:

εργασ__α                            ακτοπλο__α                                απν__α
υπηρεσ__α                          οδοιπορ__α                                γειτον__α
αεροπορ__α                        ωφελ__α                                     ηγεμον__α
βοηθ__α                              ενεργ__α                                    προεδρ__α
πορ__α                                δυσπν__α                                   αμελ__α
συμπαθ__α                         διαρκ__α                                     ενεργ__α

Εξάσκηση στη Γλώσσα (1)

1. Να βάλεις το τελικό ν εκεί που πρέπει:

α) Όταν ο δάσκαλος είδε το__ μαθητή να αντιγράφει απ΄ το__ διπλανό του, του είπε: Να μη __ ξαναέρθεις αδιάβαστος. Ο μαθητής δε __ μπόρεσε να συγκρατηθεί και ξέσπασε σε κλάματα και κατηγόρησε το __ πατέρα του που το __ πήρε στη __ δουλειά χτες το απόγευμα.

2. Να συμπληρώσεις τις προτάσεις με το επίθετο πολύς - πολλή - πολύ και το επίρρημα πολύ.

α) Στον δρόμο ήταν μαζεμένοι ___________ άνθρωποι και παρακολουθούσαν με ____________ προσοχή τους αγώνες. 
β) Εμείς οι μαθητές προσέχουμε _____________ τα λόγια του δασκάλου.
γ) Στη γιορτή του Γιάννη ήρθαν _______________ φίλοι του κι έμειναν όλοι ______________
ευχαριστημένοι.
δ) Η γυναίκα του είναι ______________ όμορφη.
ε) Ο καφές έχει _____________ ζάχαρη και είναι _____________ γλυκός.

3. Συμπλήρωσε τις μετοχές των παρακάτω ρημάτων:

Ρήμα                        Ενεργητική μετοχή                       Παθητική μετοχή
διορθώνω                ________________                ______________
μετρώ                      ________________                ______________
υποχρεώνω             ________________                ______________
γράφω                     ________________                ______________
κόβω                       ________________                ______________
αλλάζω                   ________________                ______________

4. Συμπληρώνω το κείμενο με τις αόριστες αντωνυμίες: (κάτι, καθένας, κανένας, κάποιος, μερικοί, κάποιοι).

______________ παπαγάλος δεν είναι σαν τον δικό μου. _____________ άλλος δε μιλάει τόσο καθαρά. Και _____________ δεν έχει τόσο φανταχτερά χρώματα. _____________ περαστικοί ζήτησαν να τον αγοράσουν. _____________ μάλιστα τον πλήρωναν με μαύρο χαβιάρι. ____________, που ______________ ήξερε από παπαγάλους, μού πρόσφερε ένα αρκετά μεγάλο ποσό. Στον ______________ ο παπαγάλος μού έδινε την ίδια απάντηση: Εγώ δεν πουλιέμαι!

5. Συμπληρώνω τις παροιμίες με τις προσωπικές αντωνυμίες: (εγώ, εσένα, εσύ, σου).

_________ το λέω του σκύλου μου κι ο σκύλος της ουράς του. Σε _________ το λέω πεθερά, για να τ΄ ακούσει η νύφη. Έλα παππού να ______ δείξω τ΄ αμπελοχώραφά σου. Ο κόσμος το ΄χει τούμπανο κι __________ κρυφό καμάρι.