Σχεδιαγράμματα εκθέσεων (3)

Θέμα: «Μια καλή μου πράξη»

1. Πότε έκανες την πράξη;
2. Πού έγινε η πράξη; Ποια ήταν; Να την περιγράψεις.
3. Ποια ήταν τα πρόσωπα που πήραν μέρος σε αυτή;
4. Γράψε τις σκηνές όλες από την αρχή μέχρι το τέλος με τη σειρά που συνέβηκαν.
5. Ποια ήταν τα αποτελέσματα της πράξης σου;
6. Πώς είδαν την πράξη οι γονείς σου, οι δάσκαλοι, οι συμμαθητές σου, οι άλλοι άνθρωποι.
7. Τι αισθάνθηκες εσύ για την πράξη σου αυτή;



Θέμα: «Όταν αρρώστησα»

1. Πότε αρρώστησες (εποχή, μήνας ,ημέρα, ώρα)
2. Τι πρωτοαισθάνθηκες (συμπτώματα, πονοκέφαλος, πυρετός, κ.τ.λ.)
3. Ανησυχία στο σπίτι (η μητέρα, ο πατέρας, τα αδέρφια τι έκαναν)
4. Κάλεσμα του γιατρού (ποιος και πώς τον ειδοποίησε)
5. Η εξέταση του γιατρού (τι ακριβώς έκανε ο γιατρός)
6. Η συνταγή με τα φάρμακα.
7. Πώς έπαιρνες τα φάρμακα και πώς ήταν (εύκολα, δύσκολα, πικρά, γλυκά, υγρά, χάπια)
8. Πόσο χρόνο έμεινες στο κρεβάτι.
9. Τι αισθανόσουν όταν έμεινες κλεισμένος στο σπίτι σου (ζήλια για τα άλλα παιδιά που έπαιζαν έξω και πήγαιναν σχολείο κ.τ.λ.)
10. Πώς σου φάνηκε όταν ανάρρωσες και σηκώθηκες τις πρώτες μέρες;
11. Τι σκέψεις έκανες μετά την αρρώστια σου, αν από αμέλεια σου ή ανυπακοή σου αρρώστησες.
12. Άλλες σκέψεις σου γενικά για τις αρρώστιες.

Σχεδιαγράμματα εκθέσεων (2)

Θέμα: «Ο φίλος μου»

1. Ποιος είναι ο φίλος σου (όνομα, ασχολία του)
2. Ποια είναι η εξωτερική του εμφάνιση (ψηλός, κοντός, ξανθός, μελαχρινός, πόσων χρονών είναι, πώς ντύνεται)
3. Το εσωτερικό του (προτερήματα, ελαττώματα, αρετές που έχει, ιδιοτροπίες, προτιμήσεις, κ.τ.λ.)
4. Πόσο καιρό έχετε δεσμό;
5. Πώς πρωτογνωριστήκατε και πιάσατε φιλία;
6. Πώς περνάς την ώρα σου μαζί του;
7. Τι σχεδιάζει για το μέλλον του ο φίλος σου;
8. Τι αισθάνεσαι εσύ και πώς βλέπεις το φίλο σου;
9. Πώς τον βλέπουν και τι λένε οι άλλοι;
10. Έχεις παραδείγματα φίλων από την Ιστορία; Γράψε τα.
11. Πώς βλέπεις τη φιλία γενικότερα, είναι χρήσιμη και σε τι ωφελεί τους ανθρώπους;

 Θέμα: «Το σκυλάκι μου»

1. Ποιο είναι και πώς είναι το σκυλάκι σου (όνομα, χρώμα, τρίχωμα, μέγεθος, μάτια, ουρά, αυτιά, κ.τ.λ.)
2. Η φωνή του και οι άλλες ικανότητες που έχει
3. Πώς το προμηθεύτηκες (δώρο, το βρήκες αδέσποτο, κ.τ.λ.)
4. Πόσο καιρό το έχεις, πώς περνάς τις ώρες σου μαζί του.
5. Τι περιποιήσεις του κάνεις (το καλυβάκι του, η τροφή του, κ.τ.λ.)
6. Κανένα περιστατικό από τη ζωή του (μαλώματα με άλλα σκυλιά, με γάτες, αν δάγκωσε κάποιον, αν αρρώστησε και τι έκανες τότε, κ.τ.λ.)
7. Τι αισθάνεσαι για το σκυλάκι σου.
8. Γενικό συμπέρασμα (αγάπη προς τα ζώα).

Σχεδιαγράμματα εκθέσεων (1)

                                                 Θέμα: Το σχολείο μου

1. Σε ποια συνοικία βρίσκεται (όνομα, οδός, αριθμός)
2. Έχει αυλή και πώς είναι; (μεγάλη, μικρή, κυκλική, τετράγωνη)
3. Με τι είναι περιφραγμένη (τοίχος, κάγκελα, σύρμα κ.τ.λ.)
4. Η εξωτερική εμφάνιση του σχολείου (στέγη, πόρτες, παράθυρα κ.τ.λ.)
5. Το εσωτερικό του (διάδρομος, αίθουσες, γραφεία κ.τ.λ.)
6. Σχολικός κήπος – ύδρευση – γυμναστήριο
7. Τι αισθάνεσαι για το σχολείο σου (τώρα, όταν θα φύγεις)
8. Το αγαπάς και για ποιο λόγο;
9. Τι θυμάσαι όταν πρωτοπήγες στο σχολείο;

                                                   Θέμα: Το σπίτι μου

1. Πού βρίσκεται το σπίτι σου (πόλη, χωριό, συνοικία, οδός, αριθμός)
2. Είναι μονοκατοικία ή διαμέρισμα σε πολυκατοικία;
3. Πόσα χρόνια μένεις σε αυτό το σπίτι (ιδιόκτητο ή με ενοίκιο)
4. Πώς είναι το εξωτερικό του (αυλή, τοίχοι, στέγη, παράθυρα, βεράντες κ.τ.λ.)
5. Πώς είναι το εσωτερικό του (χολ, δωμάτια, κουζίνα κ.τ.λ.)
6. Τα αντικείμενα που υπάρχουν στα δωμάτιά του (έπιπλα κ.τ.λ.)
7. Κήπος, δένδρα, λουλούδια, γλάστρες
8. Ασανσέρ, τηλέφωνο, καλοριφέρ (ή σκάλα, σόμπες, κ.τ.λ.)
9. Τι αισθάνεσαι για το σπίτι σου (αγάπη, ασφάλεια, ζεστασιά το χειμώνα, νοσταλγία όταν φεύγεις για λίγο από κοντά του κ.τ.λ.)
10. Τι άλλα γεγονότα που έγιναν στο σπίτι σου θυμάσαι (γιορτές, κ.τ.λ.)
11. Αν ξέρεις κάποια παροιμία ή ποίημα για το σπίτι.

Εξάσκηση στην παραγωγή γραπτού λόγου

Στην παρακάτω ιστορία:

Α) Βάζω αριθμούς μπροστά από κάθε παράγραφο.

Β) Βρίσκω έναν τίτλο για κάθε παράγραφο.                             

Γ) Φτιάχνω την περίληψη της ιστορίας.

     Η Γεωργία κάθεται στο κρεβάτι της και κοιτάζει γύρω της. Ήρθε η μεγάλη στιγμή για τις διακοπές στο σπίτι της γιαγιάς και είναι πολύ χαρούμενη.

    Αρχίζει να ετοιμάζει της βαλίτσες της και δεν ξέρει τι να πρωτοπάρει! Βάζει μέσα το αγαπημένο της φόρεμα και κάποια άλλα ρούχα.

    Στο σπίτι της γιαγιάς θα είναι και τα ξαδέρφια της και χαίρεται, γιατί ξέρει ότι θα κάνουν καλή παρέα.

    Επίσης σκέφτεται να πάρει μαζί της βιβλία, περιοδικά, επιτραπέζια παιχνίδια και το κινητό της. Έτσι δε θα βαρεθεί καθόλου!

    Η μαμά της μπαίνει στο δωμάτιο για να τη βοηθήσει. Της υπενθυμίζει να βάλει στη βαλίτσα και το μαγιό της για να κάνει και μπάνιο στη θάλασσα. Μαζί με τα ξαδέρφια της θα κάνουν πολλές βουτιές και τρελά θαλασσινά παιχνίδια.

    Η Γεωργία ανησυχεί μήπως της λείψουν οι γονείς της και νιώσει μοναξιά. Όμως η μαμά της την καθησυχάζει, λέγοντάς της, πως θα περάσει υπέροχα!

   Την επόμενη μέρα η Γεωργία είναι έτοιμη για το ταξίδι της και τις καλοκαιρινές της διακοπές.

   Έχει μεγάλη αγωνία, αν και είναι σίγουρη, ότι και αυτές οι διακοπές, θα της μείνουν αξέχαστες.

Βρίσκω έναν τίτλο για κάθε παράγραφο.

1…………………………………………………………………………………………………………………………

2………………………………………………………………………………………………………………………..

3……………………………………………………………………………………………………………………….

4…………………………………………………………………………………………………………………………

5…………………………………………………………………………………………………………………………

6…………………………………………………………………………………………………………………………

7…………………………………………………………………………………………………………………………

8…………………………………………………………………………………………………………………………

Φτιάχνω την περίληψη της ιστορίας:

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------                   

Πώς και γιατί παίρνουμε συνέντευξη από κάποιον

Τι είναι συνέντευξη;

Συνέντευξη είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα πρόσωπο απαντά στις ερωτήσεις ενός δημοσιογράφου.

Από ποια πρόσωπα παίρνουν συνέντευξη οι δημοσιογράφοι;

Συνήθως οι δημοσιογράφοι παίρνουν συνέντευξη από σημαντικά, γνωστά πρόσωπα, όπως οι πολιτικοί, οι επιστήμονες, οι συγγραφείς, οι αθλητές κ.ά.
 Άλλες φορές μπορεί να πάρουν συνέντευξη από έναν απλό καθημερινό άνθρωπο που έκανε κάτι σημαντικό. Π.χ. Ένας ορειβάτης που ανέβηκε στο Έβερεστ, στην ψηλότερη κορυφή του κόσμου.

Γιατί ένας δημοσιογράφος παίρνει συνέντευξη από ένα πρόσωπο;

Ο δημοσιογράφος θα παρουσιάσει τη συνέντευξη σε μια εφημερίδα ή σε ένα περιοδικό, στο ραδιόφωνο ή στην τηλεόραση. Με αυτόν τον τρόπο θα μάθει πολύς κόσμος για τη ζωή και το έργο ενός ανθρώπου που τον ενδιαφέρει, π.χ. ηθοποιός, ζωγράφος, αστροναύτης.

Πώς παίρνει συνέντευξη ένας δημοσιογράφος;

Ο δημοσιογράφος κάνει ερωτήσεις και το πρόσωπο που τον ενδιαφέρει απαντά.

Τι ρωτάει ένας δημοσιογράφος σε μια συνέντευξη;

Συνήθως ο δημοσιογράφος ρωτάει για:
α. τη ζωή του ανθρώπου τον οποίο παρουσιάζει

• πού γεννήθηκε
• πώς μεγάλωσε
• τι σπούδασε
• τι του αρέσει να κάνει
• ποια είναι η οικογένειά του
• ποια σχέδια έχει για το μέλλον                             

β. το έργο του (τη δουλειά του)

• για ποιο λόγο ξεκίνησε να κάνει αυτή τη δουλειά
• πώς ξεκίνησε
• τι δυσκολίες βρήκε
• τι του αρέσει στη δουλειά του
• τι σημαντικό έχει κάνει
• τι σκοπεύει να κάνει στο μέλλον

Πολλές φορές οι συνεντεύξεις συνοδεύονται από χαρακτηριστικές φωτογραφίες του προσώπου που παρουσιάζεται.

Συνέντευξη με ένα ζωάκι

1. Όταν γράφουμε μια συνέντευξη, βάζουμε παύλες (-).
2. Η παύλα μπαίνει όταν μιλάει ο καθένας. Παράδειγμα:
- Τι κάνεις, φίλε μου;
- Καλά είμαι, ευχαριστώ!
3. Όταν ρωτάμε, δεν ξεχνάμε ποτέ να βάλουμε ερωτηματικό (;) στο τέλος.
4. Όταν μιλάει ο άλλος αλλάζουμε πάντα σειρά και δεν ξεχνάμε την παύλα μας.
    Δε βάζουμε την παύλα στη μέση της σειράς, παρά μόνο στην αρχή.

Γράφω τώρα μια συνέντευξη ανάμεσα σε μένα και ένα ζωάκι, που θα ήθελα να του κάνω ερωτήσεις. Δεν ξεχνάω τους κανόνες που είπαμε παραπάνω!

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Πώς γράφουμε μια επιστολή

    Καθημερινά επικοινωνούμε με τους άλλους ανθρώπους προφορικά ή γραπτά. Όταν θέλουμε να επικοινωνήσουμε γραπτά με τους άλλους και να τους γράψουμε ένα μεγάλο κείμενο, τότε στέλνουμε μια επιστολή ή ένα μήνυμα με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail).
    Κάθε φορά που γράφουμε μια επιστολή θα πρέπει να μην ξεχνάμε τις εξής συμβουλές:

• Πάνω δεξιά στη σελίδα σημειώνουμε τον τόπο και την ημερομηνία που γράφεται η επιστολή (π.χ. Ευκαρπία, 16/5/15).
• Στο πάνω αριστερά μέρος της σελίδας, λίγο πιο κάτω από την ημερομηνία, γράφουμε ένα είδος χαιρετισμού σε αυτόν που στέλνουμε την επιστολή (π.χ. Αγαπημένη μου μανούλα ή Κύριε δήμαρχε). Ο χαιρετισμός αυτός λέγεται προσφώνηση.
• Συνεχίζουμε κάτω ακριβώς από την προσφώνηση να γράφουμε τον λόγο για τον οποίο στέλνουμε την επιστολή (π.χ. Σου γράφω για να σου πω τα τελευταία μου νέα ή Σας γράφω για να σας ζητήσω να φτιάξετε ένα γήπεδο και στη δική μου γειτονιά).
• Αφού γράψουμε αυτά που θέλουμε και έχουμε ολοκληρώσει το κείμενό μας, στο κάτω δεξιά μέρος γράφουμε ακόμα έναν χαιρετισμό. Αυτή τη φορά ο χαιρετισμός λέγεται αποφώνηση (π.χ. Μανούλα μου, σε φιλώ ο γιος σου Τάκης ή Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας! Ιωαννίδης Νικόλαος). 

Σύμφωνα με τα παραπάνω βήματα, η επιστολή μας θα έχει την παρακάτω μορφή: (Συμπλήρωσε εάν θέλεις την υπόλοιπη επιστολή, όπως εσύ νομίζεις).
         
                                                                                                   Ευκαρπία, 15/5/2015
Αγαπημένη μου μανούλα,

Σου γράφω για να σου πω τα τελευταία μου νέα. Την περασμένη εβδομάδα...
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________


                                                                               Σε φιλώ γλυκά γλυκά ο γιος σου
                                                                                                      Τάκης

Eκφράσεις ευγένειας - διαταγές

1. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις εκφράζουν παράκληση και ποιες διαταγής;

Βάλε (Π) μπροστά από κάθε παράκληση και (Δ) μπροστά από κάθε διαταγή.

• Μου δανείζεις, σε παρακαλώ, την ξύστρα σου;
• Θέλεις να παίξεις μαζί μου μπάλα;
• Έχεις την καλοσύνη να με βοηθήσεις ν΄ ανεβάσω το καροτσάκι στη σκάλα;
• Μου δίνετε, σας παρακαλώ, ένα λίτρο γάλα;
• Μου κάνεις τη χάρη να φροντίζεις το σκυλάκι μου όσο θα λείπω στις διακοπές;
• Μου φέρνεις, σε παρακαλώ, ένα ποτήρι νερό;
• Μου δίνετε, σας παρακαλώ, τον Γιώργο; (Στο τηλέφωνο)
• Επιτρέπεται να δοκιμάσω αυτό το φόρεμα;
• Δώσε μου πάλι την μπάλα μου.
• Φέρε μου ένα μολύβι να γράψω το τηλέφωνο.
• Άφησέ με ήσυχο.
• Πάψε να φωνάζεις έτσι.
• Δώστε μου τη Μιμίκα. (Στο τηλέφωνο)
• Έλα επιτέλους να παίξουμε.
• Κατέβα γρήγορα από το δέντρο.
• Μην πειράζεις το ποδήλατό μου.
• Φύγε μακριά από δω.

2. Στις προτάσεις που εκφράζουν παράκληση υπογράμμισε τις εκφράσεις ευγένειας.

3. Ξαναγράψε τις προτάσεις που εκφράζουν διαταγή, ζητώντας το ίδιο πράγμα ευγενικά.
Μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις εκφράσεις ευγένειας: παρακαλώ, σε παρακαλώ, σας παρακαλώ, μου φέρνεις, μπορείς να, μπορείτε να, έχεις την καλοσύνη, μου κάνεις τη χάρη να, μου δίνετε.
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________

Πώς εργαζόμαστε όταν μάς δοθεί το θέμα της έκθεσης

    Το να γράψουμε μια καλή έκθεση, δεν είναι και τόσο εύκολο πράγμα. Χρειάζεται προσοχή, προσπάθεια, ικανότητα, γνώση και σκέψη μεγάλη.

    Μόλις μας δοθεί το θέμα, η πρώτη μας δουλειά είναι να το διαβάσουμε με προσοχή δυο και τρεις φορές. Μετά να το σκεφτούμε καλά. Να δούμε τι ακριβώς μας ζητάει. Ποιος είναι ο κύκλος του περιεχομένου του. Μας ενδιαφέρουν μόνο αυτά που είναι μέσα στον κύκλο. Εκεί περιορίζουμε την προσοχή μας. Βρίσκουμε έτσι όλο το πλάτος της έκθεσής μας.

    Μετά ερευνούμε το βάθος της. Τι ακριβώς ζητά η έκθεσή μας, τι θέλει να γράψουμε, για να καλύψουμε το θέμα της. Ποιο είναι ακριβώς το κύριο νόημά της, ποιο είναι δηλαδή το κέντρο του κύκλου, με άλλα λόγια η κεντρική ιδέα της έκθεσής μας, γύρω από την οποία πρέπει να κινηθούμε περισσότερο και να τη φωτίσουμε καλύτερα.

    Αφού βρούμε την κεντρική, τη βασική ιδέα του θέματός μας, αρχίζουμε να "συγκεντρώνουμε" μέσα στο μυαλό μας το υλικό, που θα χρησιμοποιήσουμε. Προσπαθούμε να βρούμε πρώτα τα βασικά στοιχεία του, τα οποία θα αποτελέσουν τον σκελετό της έκθεσής μας.

    Αφού, λοιπόν, "συγκεντρώσουμε" έτσι το υλικό είτε με τη βοήθεια της μνήμης μας είτε με τη μελέτη διαφόρων πηγών, χρειάζεται μετά να το ταξινομήσουμε, το υλικό, μέσα στο μυαλό μας, κάνοντας ένα πρόχειρο σχέδιο, για το οποίο έχουμε ήδη μιλήσει.

    Μετά από το σχέδιο είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε την έκθεσή μας. Εκείνο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι να κάνουμε μια καλή  αρχή. Η αρχή της έκθεσής μας λέγεται πρόλογος. Αυτός είναι το πρώτο από τα 3 μέρη που μπορούμε να χωρίσουμε την έκθεσή μας: Πρόλογος, κύριο μέρος, επίλογος.

    Ο πρόλογος παρέχει στον αναγνώστη μια πολύ σύντομη ενημέρωση πάνω στο θέμα, το οποίο θα αναπτύξουμε. Μια ωραία βιτρίνα μάς προδιαθέτει πάντα ευχάριστα σε ένα κατάστημα που επισκεπτόμαστε. Το ίδιο και ένας ωραίος πρόλογος. Μας κερδίζει, μας αιχμαλωτίζει την προσοχή μας και μας βάζει εύκολα και αβίαστα στο θέμα. Μας προκαλεί το ενδιαφέρον και την επιθυμία να διαβάσουμε ή να ακούσουμε και την υπόλοιπη έκθεση.

    Πολλές φορές μπορούμε να γράψουμε έναν ωραίο πρόλογο, χρησιμοποιώντας μια εντυπωσιακή φράση σχετική με το θέμα μας ή κάποια στροφή ενός σχετικού ποιήματος ή μια σχετική παροιμία ή τέλος κάποιο παράδειγμα από την Ιστορία ή την καθημερινή ζωή, που να έχει όμως στενή σχέση με το θέμα μας.

    Μετά τον πρόλογο ερχόμαστε να εξετάσουμε όσα έχουν σχέση με το κύριο θέμα ή κύριο μέρος της έκθεσής μας.

    Το κύριο θέμα είναι ο κορμός της έκθεσής μας. Σ΄ αυτό θα αναπτύξουμε, σε όλο το πλάτος και το βάθος, το θέμα μας. Δεν πρέπει να αφήσουμε τίποτα, που να έχει σχέση με το θέμα μας και να μην το αναφέρουμε εκεί. Πρέπει καθετί να το εξαντλήσουμε από κάθε πλευρά. Δεν πρέπει να μένουν σκοτεινά σημεία ή να παραλείπουμε απαραίτητα πράγματα. Δεν χρειάζονται βέβαια οι φλυαρίες ή οι άσκοπες επαναλήψεις. Μετά το κύριο θέμα ακολουθεί ο επίλογος.

    Στον επίλογο εκφράζουμε τα γενικά συμπεράσματά μας για το θέμα μας, όπως το αναπτύξαμε στο κύριο μέρος του. Εκφράζουμε ακόμα τη γενική μας εντύπωση ή βγάζουμε ένα δίδαγμα ή δίνουμε κάποια προσοχή ή ευχή.

    Ο επίλογος πρέπει να είναι το καταστάλαγμα της προσπάθειάς μας και να έχει τις καλύτερες προτάσεις μας. Κάθε λέξη του επιλόγου πρέπει να είναι ιδιαίτερα διαλεγμένη.

Αναγνωρίζω τα είδη των κειμένων

                                                        ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Για να περιγράψουμε ένα πρόσωπο, ζώο ή ένα αντικείμενο συνήθως χρησιμοποιούμε:

• παροντικούς χρόνους π.χ. ενεστώτα
• τοπικά επιρρήματα
• επίθετα για να δώσουμε ζωντάνια σ΄αυτό που περιγράφουμε.

                                                          ΑΦΗΓΗΣΗ
Για να αφηγηθούμε γεγονότα χρειαζόμαστε:

• παρελθοντικούς χρόνους (παρατατικό, αόριστο)
• χρονικούς συνδέσμους
• χρονικά επιρρήματα
• χρονικές προτάσεις
• ρήματα δράσης
• περιγραφικά ουσιαστικά και επίθετα για να παρουσιάσουμε τις εικόνες.

                                                  ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΔΗΓΙΩΝ
Για να φτιάξουμε ένα κείμενο με οδηγίες χρησιμοποιούμε:

• ρήματα στην οριστική ενεστώτα
• προστακτική
• υποτακτική

Προσέχουμε να παρουσιάσουμε τα στάδια της διαδικασίας με τη σωστή χρονική σειρά.

                                           ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ
Για να συνθέσουμε ένα κείμενο με επιχειρήματα χρησιμοποιούμε:

• ενεστώτα
• αιτιολογικές προτάσεις

Επίσης, εκθέτουμε τα επιχειρήματα στη λογική τους σειρά.

Στα περιγραφικά και στα αφηγηματικά κείμενα παρουσιάζω πρόσωπα, πράγματα, γεγονότα και καταστάσεις (αναφορικός λόγος). Στα κείμενα που περιέχουν οδηγίες και επιχειρήματα προσπαθώ να οδηγήσω τον αναγνώστη σε μια ορισμένη ενέργεια ή συμπεριφορά (κατευθυντικός λόγος).

Τα κείμενα αποτελούνται από παραγράφους. Μια παράγραφος έχει συνοχή όταν οι λέξεις, οι φράσεις και οι προτάσεις που την αποτελούν βρίσκονται σε λογική σειρά. Προσπαθώ λοιπόν να συνδέω τις λέξεις, τις φράσεις και τις προτάσεις μου μεταξύ τους χρησιμοποιώντας τους κειμενικούς δείκτες, που είναι συνήθως επιρρήματα ή σύνδεσμοι. 

Στην καθημερινή επικοινωνία με τους συνανθρώπους μου ακολουθώ κάποιους κανόνες συνεργασίας: Δίνω ακριβώς όσες πληροφορίες είναι αναγκαίες, ούτε λιγότερες ούτε περισσότερες. Δίνω αληθείς πληροφορίες. Είμαι σαφής, σύντομος και λέω αυτά που θέλω με τη σειρά, χωρίς να μιλάω για άσχετα πράγματα. Επίσης, χρησιμοποιώ, για λόγους ευγένειας, ορισμένους γραμματικούς τύπους (πληθυντικό ευγένειας, υποκοριστικά, υποτακτική ή ερώτηση, ρήματα όπως μπορώ, παρακαλώ κ.ά.).

Εκδρομή στον Βόλο

    Το περασμένο Σαββατοκύριακο πήγα εκδρομή με τους γονείς μου στον πανέμορφο Βόλο. Κάναμε βόλτα στη μεγάλη παραλία της πόλης, επισκεφτήκαμε το Αρχαιολογικό Μουσείο και την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου.
    Η στιγμή όμως, που με ενθουσίασε, ήταν όταν πήραμε το τρενάκι, τον θρυλικό Μουντζούρη και πήγαμε από τον Βόλο στο Πήλιο.
    Το Πήλιο είναι ένα βουνό, όπου η ιστορία συναντάει τον μύθο. Από εκεί ξεκίνησε το πλοίο Αργώ με τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες.
    Εκεί, επίσης, έζησε ο Κένταυρος Χείρωνας, ο δάσκαλος του μυθικού Αχιλλέα και του Ηρακλή.

• Ποια ήταν η στιγμή, που ενθουσίασε το παιδί που μιλά στο κείμενο;

______________________________________________________
______________________________________________________

• Σε πόσες παραγράφους είναι χωρισμένο το κείμενο; Γράψε, χωρίς λεπτομέρειες, για ποιο πράγμα μιλάει η κάθε παράγραφος.

______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

• Γράψε με λίγα λόγια την περίληψη του κειμένου.

______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

Αναλύω το κείμενο

                                                       Ώρα για μάθημα!

    Ο Σεπτέμβρης έφτασε! Χιλιάδες παιδιά σε όλον τον κόσμο ξαναγυρίζουν στα θρανία τους. Οι αίθουσες γεμίζουν με φωνές και πειράγματα.
    Σε λίγο τα παιδιά θα πάρουν τα καινούρια τους βιβλία και θ΄αρχίσουν να τα ξεφυλλίζουν γεμάτα περιέργεια.
    Σε κάποια σχολεία ξένων χωρών τα μαθήματα γίνονται με ηλεκτρονικούς υπολογιστές.
    Με όποιον τρόπο, όμως, και αν γίνονται τα μαθήματα στα σχολεία όλου του κόσμου, ένας είναι ο σκοπός: να μορφωθούν τα παιδιά και να γίνουν υπεύθυνοι και δημιουργικοί άνθρωποι.

* Να διαβάσεις το κείμενο και να γράψεις (με ολόκληρες προτάσεις) ποιος είναι ο σκοπός των σχολείων όλου του κόσμου.
_______________________________________________________
_______________________________________________________
* Να γράψεις σε λίγες γραμμές το περιεχόμενο του κειμένου (την περίληψή του).
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
* Στο κείμενο αναφέρονται δύο τρόποι με τους οποίους μπορεί να γίνει μάθημα. Ποιοι είναι αυτοί;
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
* Να δώσεις έναν άλλο τίτλο στο κείμενο.
_______________________________________________________

Ψάξε και βρες το θέμα

Ψάξε στην παρακάτω παράγραφο και υπογράμμισε σε ποια πρόταση βρίσκεται το θέμα (νόημα - για τι πράγμα μιλάει) της παραγράφου. Μετά γράψε την πρόταση από κάτω. Το ίδιο κάνε και στις άλλες παραγράφους.

α)      Ξαφνικά μια εκτυφλωτική λάμψη κι ένας ξερός διπλός κρότος. Τα μάτια έκλεισαν, το αίμα έφυγε απ΄τα πρόσωπα, η καρδιά χτύπησε χωρίς ρυθμό. Το αστροπελέκι είχε πέσει στο ψηλό κυπαρίσσι.

Θέμα: ___________________________________________________

β)     Φώτα, χρώματα, κίνηση... Μεγάλες χρωματιστές σκηνές, χαρούμενο βουητό, γελαστά πρόσωπα... Το τσίρκο! Ένας αλλιώτικος κόσμος, παραμυθένιος. Το στήσιμό του τελείωσε γρήγορα πλάι στον μεγάλο κήπο.

Θέμα: ___________________________________________________

γ)      Οι καρποί στο περιβόλι έχουν πια ωριμάσει. Κρέμονται βαριοί, χρυσοκίτρινοι κι ευωδιάζουν τον αγέρα. Μανταρινοπορτόκαλα ζουμερά και γλυκά, που έκλεισαν μέσα τους όλο το φως και το μέλι του καλοκαιριάτικου ήλιου.

Θέμα: ___________________________________________________

δ)      Σταγονίτσες άρχισαν να πέφτουν. Και ξαφνικά μια δυνατή βροχή θόλωσε τον αγέρα, σπρωγμένη από έναν δυνατό άνεμο. Ένα μοναχικό δεντράκι δέχτηκε την ορμητική πνοή και λύγισε, μα πάλι σηκώθηκε ορθό. Πάλευε να κρατηθεί μέσα στην κοσμοχαλασιά.

Θέμα: ___________________________________________________

ε)     Πήγαν παρακάτω, ψώνισαν κι άλλα μαναβικά και ψάρια. Κόντευε πια μεσημέρι. Η κίνηση στη λαϊκή αραίωνε, οι πάγκοι άδειαζαν. Ύστερ΄ από λίγο δεν έμειναν στον δρόμο παρά μερικά σκόρπια πορτοκάλια. Μια μυρωδιά από χόρτα και καρπούζι πλανιόταν στον αέρα της γειτονιάς...

Θέμα: ___________________________________________________

Ένα ζώο που έχω και αγαπώ

                                                                          Το ζώο που έχω και αγαπώ είναι...




Πώς είναι; (μέγεθος, φτερά, πόδια,
σώμα, κοιλιά, κεφάλι, ουρά, τρίχωμα,
χρώμα, κάτι άλλο;)  




Ένα χαρακτηριστικό του; (κελάηδημα,
περπάτημα, τρέξιμο, κάτι άλλο;)





Τι κάνω μαζί του; (παίζω, κουβεντιάζω,
το ταΐζω, κάτι άλλο;)





Σε τι με ωφελεί η παρουσία του ζώου;           Ζώντας μαζί του...





Τι αισθάνομαι, πώς νιώθω, όταν είμαι           Όταν είμαι μαζί του, νιώθω...
μαζί του;                                               
                                                           




                                 

Θέμα: Τι βλέπω στην τηλεόραση

                                                                 Αν θέλεις ξεκινάς έτσι:

Πότε βλέπω τηλεόραση;                     Επειδή πηγαίνω σχολείο, τηλεόραση βλέπω...
(πρωί, απόγευμα, βράδυ......)          
                                                         
                                                         
                                                         
Γιατί βλέπω τηλεόραση;                  
(για να ξεκουραστώ, για να μάθω,  
για να περάσω την ώρα μου...)        
                                                         
                                                         
                                                         
Τι μ΄αρέσει να βλέπω;                     
(Τι είδους προγράμματα;)                
                                                         
                                                         
                                                         
Τα καλά και τα άσχημα της       ΄Ενα από τα καλά της τηλεόρασης είναι το ότι ...
τηλεόρασης.                                     
                                                         
                                                         
                                                       
                                                        


                                                          Ένα από τα άσχημα της τηλεόρασης είναι το ότι ...
                                                         
                                                         
                                                         
                                                         


 ΟΝΟΜΑ: _________________________________________

Πώς γράφω μία πρόσκληση

Τι είναι πρόσκληση;
 
Πρόσκληση είναι ένα μικρό κείμενο με το οποίο καλούμε κάποιον να έρθει σε μια εκδήλωση (πάρτι, γάμος, βάφτιση...). Την πρόσκληση τη γράφουμε σε ένα χαρτί, ζωγραφισμένο ανάλογα με το θέμα της.

Τι γράφουμε σε μια πρόσκληση;
Σε μια πρόσκληση πρέπει να γράψουμε:

• Ποιος προσκαλεί

Συνήθως γράφουμε ποιος προσκαλεί:
α. Στην αρχή της πρόσκλησης
π.χ." Τα παιδιά του Δ2 τμήματος του 3ου Δημοτικού Σχολείου Αυλώνας σας προσκαλούμε..."

β. Στο τέλος της πρόσκλησης
π.χ. "...Θα χαρούμε να σας δούμε στη γιορτή μας.
                                            Οι μαθητές του Δ2 τμήματος
                                            του 3ου Δ.Σ. Αυλώνας".

• Ποιον προσκαλούμε

Συνήθως γράφουμε ποιον προσκαλούμε:
α. Στην αρχή της πρόσκλησης
π.χ. "Αγαπητοί γονείς,
       Τα παιδιά του Δ2 τμήματος..."

β. Στον φάκελο της πρόσκλησης π.χ.         Προς
                                                                 Γιάννη Δήμου
                                                                 Κυψέλης 54
                                                                 Τ.Κ. 12157
                                                                 Αθήνα 

• Για ποιο λόγο γράφουμε την πρόσκληση:

π.χ. "Σας προσκαλούμε στη χριστουγεννιάτικη γιορτή..."

Πού και πότε θα γίνει η εκδήλωση η οποία αναφέρεται στην πρόσκληση:
π.χ. "...θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 20 Δεκεμβρίου και ώρα 12:30 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του Σχολείου μας".

                                                ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Αγαπητοί γονείς,
Τα παιδιά του Δ2 τμήματος του 3ου Δημοτικού Σχολείου Αυλώνα
 σας προσκαλούμε στη χριστουγεννιάτικη γιορτή που θα πραγματοποιηθεί
 την Τετάρτη 20 Δεκεμβρίου και ώρα 12:30 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων
 του Σχολείου μας.
                                                                   
                                                                       Σας περιμένουμε όλους!


Γράψτε κι εσείς μία πρόσκληση, για να καλέσετε έναν φίλο ή μία φίλη σας στο πάρτι των γενεθλίων σας.

Πώς να δημιουργώ κείμενα

Καθημερινά ζούμε διάφορα γεγονότα ή ακούμε για κάποια άλλα. Όταν θέλουμε να περιγράψουμε με ακρίβεια ένα τέτοιο γεγονός είτε είναι πραγματικό είτε φανταστικό, προσέχουμε τα εξής σημεία:

• Αναφέρουμε πότε και πού έγινε το γεγονός (π.χ. πέρσι τα Χριστούγεννα στο χωριό του παππού...).
• Ποια πρόσωπα πήραν μέρος (π.χ. ο μπαμπάς, η μαμά, οι παππούδες, η αδερφή μου...)
• Ό,τι συνέβη με τη σειρά (π.χ. Το πρωί καθαρίσαμε το σπίτι. Το απόγευμα φέραμε τα στολίδια από την αποθήκη κι αρχίσαμε να στολίζουμε το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Όταν τελειώσαμε το στόλισμα, θελήσαμε να βάλουμε τα λαμπάκια. Η πρίζα όμως ήταν χαλασμένη...)
• Τι νιώθουμε και τι σκεφτόμαστε γι΄αυτό το γεγονός (π.χ. Χαίρομαι που όλα τελείωσαν χωρίς να πάθει κάποιος σοβαρό κακό... Σκέφτομαι πόσο ανόητα φερθήκαμε, αφού δεν ελέγξαμε αν όλα ήταν εντάξει). 

 Προσπάθησε και εσύ να περιγράψεις ένα παρόμοιο γεγονός.

                                               Ένα ατύχημα στην παραλία

________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
 

Πώς εκφράζω τη γνώμη μου

    Όταν θέλουμε να εκφράσουμε τη γνώμη μας για κάποιο θέμα, διατυπώνουμε την άποψή μας με τις κατάλληλες εκφράσεις: νομίζω ότι, η γνώμη μου είναι ότι, πιστεύω πως, θεωρώ ότι.
    Στη συνέχεια αναφέρουμε τα επιχειρήματά μας, για να υποστηρίξουμε τη γνώμη μας με τις λέξεις: γιατί, επειδή, διότι, λόγω του ότι, καθώς.
    Τέλος καταλήγουμε σε ένα συμπέρασμα με τη χρήση των λέξεων και φράσεων: άρα, επομένως, σαν συμπέρασμα, για το λόγο αυτό, καταλήγουμε λοιπόν, διαπιστώνουμε λοιπόν.

Ας υποθέσουμε λοιπόν πως θέλω να πω την άποψή μου για το θέμα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

     Θεωρώ πως η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι κατά κύριο λόγο αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας.
    Αυτό συμβαίνει διότι ο ατμοσφαιρικός αέρας επιβαρύνεται πάρα πολύ από την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων από τις βιομηχανίες, τις μεταφορές και τα νοικοκυριά.
     Για το λόγο αυτό θα πρέπει να γίνει προσπάθεια από όλους, ώστε να στραφούμε σε καθαρές πηγές ενέργειας, για να προστατεύσουμε το φυσικό περιβάλλον και την υγεία μας.


Ζητείται η γνώμη σου για το ζήτημα των τροχαίων ατυχημάτων. Πώς θα το διατύπωνες;


     Πιστεύω πως




     Αυτό συμβαίνει επειδή




      Επομένως