Δευτέρα 8 Ιουνίου 2015

Για ευχάριστο διάβασμα (2) Ηλικία 9+

Οι πειρατές της καμινάδας - Ευγένιος Τριβιζάς
Το πιο ωραίο όνομα - Κατερίνα Μουρίκη
Με τη Μάγια οδηγό στα βιβλία θα χαθώ! Τέρενς Μπλάκερ
Το 2ο πράσινο βιβλίο με τα ξωτικά - Ένιντ Μπλάιτον
Αγαπώ μια γάτα, εντάξει; Αντώνης Δελώνης
Ο Έρβιν και η τρομπέτα του - Βόλκερ Κρίγκελ
Ο τενεκεδένιος ιππότης - Κυριάκος Μαργαρίτης
Περιπέτεια στο βοτανοκήπιο - Μαρία Πυλιώτου
Πώς να εκπαιδεύσεις τους γονείς σου - Πιτ Τζόνσον
Ο γυρισμός της Μινοδώρας - Χρυσή Γιανίτσιου
Δέκα σάντουιτς με ιστορίες - Αγγελική Βαρελλά
Επιστήμονες για κλάματα - Ντομένικα Λουτσάνι
Η ιστορία του μικρού Μουκ - Λούι Φερτινάν Σελίν
Ο θησαυρός του κάστρου - Βολουδάκη Νινέττα
 Ένα παράξενο ταξίδι - Χατζηνικολάου Ντίνα
Πόλη από λάσπη - Έλλις Ντέμπορα
Ένας ήρωας αλλιώτικος - Σακελλαρίου Χάρης
Όλιβερ Τουιστ - Ντίκενς Κάρολος
Οι 3 σωματοφύλακες - Δουμάς Αλέξανδρος
Τα παιδιά του πλοιάρχου Γκραντ - Βερν Ιούλιος
Το μυστηριώδες νησί - Βερν Ιούλιος
Μικρές κυρίες - Άλκοτ Λουίζα Μέυ
Όταν ο ήλιος - Σαρή Ζωρζ
Όλου του κόσμου τα παιδιά - Δαμιανού Παπαδοπούλου Γιόλα
Αγάπες με ουρά - Μάστορη Βούλα
Αγριλιά - Καραγιάννη Ευδοκία
Ματίλντα - Ρόαλντ Νταλ
Ο Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας - Ρόαλντ Νταλ
Ο Τσάρλι και ο μεγάλος γυάλινος ανελκυστήρας - Ρόαλντ Νταλ
Εγώ κι η αδερφή μου η Κλάρα - Δημήτρη Ινκιόφ
Η τάξη που πετάει - Έριχ Κέστνερ
Ο Λάμπης και το κόκκινο καΐκι - Κάθριν Όλφρεϊ
Ντο ρε μι κι ένα σκυλί - Γαλάτεια Γρηγοριάδου - Σουρέλη
Θησαυρός στη Ναύπακτο - Καλλιόπη Σφαέλλου
Οι θησαυροί της Χρυσοπηγής - Αργυρώ Αλεξανδράκη
Τα φτερά του Δράκου - Ρενάτε Βελς
Το πολικό αστέρι - Κολέτ Βιβιέ

Σάββατο 23 Μαΐου 2015

Για ευχάριστο διάβασμα (1) Ηλικία 9+


                       Οι περιπέτειες τριών φίλων – Ντάγκμαρ Γκαλίν
                       Χουκ – Γκίρι Γκρέιβελ
                       Ο σπουργίτης με το κόκκινο γιλέκο – Γαλάτεια Γρηγοριάδου Σουρέλη
                       Το πειραχτήρι των αριθμών – Χανς Μάγκνους Εντσενμπέργκερ
                       Ο πλανήτης των μικρών ανθρώπων – Δημήτρης Ινκιόφ
                       Ο παπαγάλος σταθμάρχης – Γιέλα Λέπμον
                       Ο Μικές μες στη σουπιέρα – Άστριντ Λίντγκρεν
                       Πίπη Φακιδομύτη- Άστριντ Λίντγκρεν
                       Μια εβδομάδα  γεμάτη Σάββατα – Πάουλ Μάαρ
                       Ιστορίες της νύχτας – Πάουλ Μπίχελ
                       Η Κατ και η απίθανη γιαγιά της – Νίνα Μπόντεν
                       Ρούμπυ η αρχιντετέκτιβ – Καλλιόπη Σφαέλλου
                       Ο κύριος Χοπ-λαλά – Άννι Σμιτ
                       Το μυστικό του δάσους που έκλαιγε – Ρόμπερτ Σουίντελς
                       Ο μικρός Μανουέλ και οι φάλαινες – Νίνα Ράουπριχ
                       Το μυστικό του κοχυλιού – Γιολάντα Πατεράκη
                       Το νησί με τους περιστεριώνες – Άννα Πιζάνη
                       Διακοπές στο δάσος – Νικολάι Ντούμπωφ
                       Το μαύρο μαργαριτάρι – Σκοτ ο΄Ντελ
                       Το δίχτυ της Καρλότας – Έλγουιν Μ. Ουάιτ
                       Ο ήλιος της Λίζας – Ευγένιος τριβιζάς
                       Ο αθάνατος γαιδαράκος – Μάρω Λοΐζου
                       Η λαίμαργη φάλαινα – Ευγένιος τριβιζάς
                       Η οικογένεια του ήλιου – Λότη Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου
                       Το βρωμοχώρι – Σοφία Ζαραμπούκα
                       Ο άνθρωπος που φύτευε δέντρα – Ζαν Τζιόνε
                       Ο Έλμερ και τα ξυλοπόδαρα – Ντέιβιντ Μακ Κι
                       Ένα πιάνο με φτερά – Ιωάννα Καρατζαφέρη
                       Και το μικρό παιδάκι τρέχει στην αγκαλιά της μαμάς – Μάρω Λοΐζου
                       Ο Μπακ και οι φίλοι του – Αντώνης Μπενέκος
                       Ο τρομερός παππούς – Ζασμίν Ντιμπέ
                       Το κορίτσι με τις δυο μητέρες – Ι.Δ. Ιωαννίδης
                       Παραμύθια του Αισώπου – Πιπίνα Τσιμικάλη
                       Η Ρίκι δεν είναι πια πιτσιρίκι – Λεία Χατζοπούλου Καραβία
                       Ελληνική μυθολογία – Ελένη Χωρεάνθη
                       Αττικός ο παραμυθάς. 100 μύθοι από την αρχαία ελληνική μυθολογία – Λούσυ Κόουτς
                       Παραμύθια του λαού μας – Γιώργος Ιωάννου
                       Τα παιχνιδόλεξα – Θέτη Χορτιάτη

Σάββατο 16 Μαΐου 2015

Πώς γράφουμε μια επιστολή

    Καθημερινά επικοινωνούμε με τους άλλους ανθρώπους προφορικά ή γραπτά. Όταν θέλουμε να επικοινωνήσουμε γραπτά με τους άλλους και να τους γράψουμε ένα μεγάλο κείμενο, τότε στέλνουμε μια επιστολή ή ένα μήνυμα με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail).
    Κάθε φορά που γράφουμε μια επιστολή θα πρέπει να μην ξεχνάμε τις εξής συμβουλές:
  • Πάνω δεξιά στη σελίδα σημειώνουμε τον τόπο και την ημερομηνία που γράφεται η επιστολή (π.χ. Ευκαρπία, 16/5/15).
  • Στο πάνω αριστερά μέρος της σελίδας, λίγο πιο κάτω από την ημερομηνία, γράφουμε ένα είδος χαιρετισμού σε αυτόν που στέλνουμε την επιστολή (π.χ. Αγαπημένη μου μανούλα ή Κύριε δήμαρχε). Ο χαιρετισμός αυτός λέγεται προσφώνηση.
  • Συνεχίζουμε κάτω ακριβώς από την προσφώνηση να γράφουμε τον λόγο για τον οποίο στέλνουμε την επιστολή (π.χ. Σου γράφω για να σου πω τα τελευταία μου νέα ή Σας γράφω για να σας ζητήσω να φτιάξετε ένα γήπεδο και στη δική μου γειτονιά).
  • Αφού γράψουμε αυτά που θέλουμε και έχουμε ολοκληρώσει το κείμενό μας, στο κάτω δεξιά μέρος γράφουμε ακόμα έναν χαιρετισμό. Αυτή τη φορά ο χαιρετισμός λέγεται αποφώνηση (π.χ. Μανούλα μου, σε φιλώ ο γιος σου Τάκης ή Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας! Ιωαννίδης Νικόλαος). 
Σύμφωνα με τα παραπάνω βήματα, η επιστολή μας θα έχει την παρακάτω μορφή: (Συμπλήρωσε εάν θέλεις την υπόλοιπη επιστολή, όπως εσύ νομίζεις).
         
                                                                                                   Ευκαρπία, 15/5/2015
Αγαπημένη μου μανούλα,

Σου γράφω για να σου πω τα τελευταία μου νέα. Την περασμένη εβδομάδα...
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________
_______________________________________________________


                                                                               Σε φιλώ γλυκά γλυκά ο γιος σου
                                                                                                      Τάκης

Κυριακή 10 Μαΐου 2015

Παροιμίες με φυτά

Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.
Άλλος τρώει τα σύκα και άλλος τα πληρώνει.
Βάλε ελιά για τα παιδιά σου και μηλιά για την κοιλιά σου.
Δυο καρπούζια σε μια μασχάλη δε χωράνε.
Είναι και αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια.
Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα.
Κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά.
Κατά τη λαχάνα και η καζάνα.
Μάζευε και ας είν΄και ρόγες.
Όποιος έχει πολύ πιπέρι, βάζει και στα λάχανα.
Όποιος έχει μαχαίρι, τρώει πεπόνι.
Σιένται οι κολοκύθες σιένται και οι βελόνες.
Το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει.
Τράβηξε της ελιάς τα βάσανα.
Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι.

Σάββατο 2 Μαΐου 2015

Η ελιά στη Θρησκεία μας

    Το ελαιόλαδο χρησιμοποιείται τόσο στη Βάπτιση όσο και στο Ευχέλαιο. Στη Βάφτιση ο παπάς "λαδώνει" το μωρό για να το ευλογήσει, ενώ το κρατάει στα χέρια του ο ανάδοχος (ο νονός). Ο ιερέας χρίει (χρίσμα) με το λάδι τον βαπτιζόμενο στο μέτωπο, για αγιασμό του νου, στο στήθος για να αγιαστεί η καρδιά και η ζωή του, στα αφτιά για να ενδυναμωθεί στην ακρόαση των θείων λόγων, στο στόμα για να ομολογεί την αλήθεια, στα χέρια για να εργάζεται την αρετή και στα πόδια για να τρέχει στον ευθύ δρόμο της αρετής. Έπειτα αλείφεται ο βαπτιζόμενος σε όλο το σώμα με το ευλογημένο λάδι.
    Στο Ευχέλαιο χρησιμοποιείται αλεύρι, λάδι και κρασί. Το λάδι, αφού ευλογείται από τον ιερέα, χρησιμοποιείται για να αλειφθούν οι πιστοί, αλλά και για ίαση κάποιου αρρώστου, όταν το Ευχέλαιο γίνεται γι΄αυτόν τον λόγο.
    Και φυσικά το λαδάκι το χρησιμοποιούμε στο καντηλάκι για να το ανάβουμε καθημερινά.
    Υπάρχει επίσης αναφορά στην ελιά στην Παλαιά Διαθήκη, όταν ο Νώε μετά τον κατακλυσμό έστειλε ένα περιστέρι και εκείνο γύρισε πίσω με ένα κλαδί ελιάς, σύμβολο ζωής και ειρήνης.
    Η λέξη "έλαιον" άλλωστε συνδέεται ετυμολογικά με τη λέξη έλεος, ενώ είναι γνωστό πως στην Καινή Διαθήκη χρησιμοποιούταν ως φάρμακο και ως μέσο καλλωπισμού.




Σάββατο 25 Απριλίου 2015

Εξάσκηση στη Γλώσσα (3)

1. Σχηματίζω τις μετοχές των ρημάτων:

δένομαι - _____________    μαγεύομαι - ______________                              
στήνομαι - ____________    μουσκεύομαι - _____________
λύνομαι - _____________    απλώνομαι - ______________
αγαπιέμαι - ____________   γελιέμαι -_________________

2. Συμπληρώνω τις ή της:

Είναι ένα ενθύμιο ____ σχολικής ζωής.
Όλα τα παιδιά έκαναν το εμβόλιο _____ ιλαράς.
Πιάνουν δουλειά _____ πρωινές ώρες.
Τα ψάρια αυτά τα έφεραν από _____ ζεστές χώρες _____ Αφρικής, _____ Αμερικής και _____ Ασίας. 
Το Υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε ότι θα κρατήσει _____ τιμές των κρεάτων
σταθερές για _____ γιορτές των Χριστουγέννων και _____ Πρωτοχρονιάς.

3. Συμπληρώνω τον ή των:

Φώναξε ____ αντιπρόσωπο _____ εργαζομένων να μιλήσουμε.
_____ διόρισαν φύλακα _____ αρχαιολογικών μνημείων.
Ζήτησε _____ υπεύθυνο _____ περιοδικών.
Τα χελιδόνια θα ξανάρθουν _____ επόμενο χρόνο.
Ο έλεγχος _____ διαβατηρίων έγινε με εντολή του διευθυντή.
Έχω την έγκριση _____ γονέων σας.

4. Συμπληρώνω ψηλός ή ψιλός:

Αλάτι __________, αλάτι χονδρό, έχασα τη μάνα μου και πάω να τη βρω.
Αυτό το βελόνι θέλει ____________ κλωστή.
Στην αυλή μας έχουμε ένα ______________ έλατο.
Τα γράμματά σου είναι τόσο ___________ που δε φαίνονται.

5. Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω, όπου χρειάζεται:

το ενοίκ__ο                     το καρ__δι                     το γέλ__ο     
το κυδ__νι                       το στρ__δι                     το σχόλ__ο
το κριτ__ριο                    το μαντ__λι                   το σωμάτ__ο
το οξ__                            το καντ__λι                   το σωματ__ο
το βράδ__                        το άθρ__σμα                 το σφάγ__ο
το φυλάκ__ο                    το ξ__δι                         το σφαγ__ο
το φορ__ο                        το ταξ__δι                     το κτ__ριο
το φορτ__ο                       το δίχτ__                       το διδακτ__ριο
το Μετσόβ__ο                  το Παγκρήτ__ο             το μαύρ__σμα

Σάββατο 28 Μαρτίου 2015

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (10)

Ο βαθύς, του βαθιού, το βαθύ, βαθύ, οι βαθιοί, των βαθιών, τους βαθιούς. βαθιοί. Έτσι κλίνονται και τα: βαρύς, πλατύς, φαρδύς, μακρύς, παχύς κ.ά.

Επιφωνήματα λέγονται οι άκλιτες λέξεις που φανερώνουν αβεβαιότητα (χμ!), απορία (α!, ο!, μπα!), άρνηση (α μπα!), έπαινο (μπράβο!, εύγε!), ευχή (μακάρι!, είθε!, άμποτε!), Θαυμασμό (α!, ο!, ποπό!, μπα!), κάλεσμα (ε!, ω!), παρακίνηση (άιντε!, άμε!, αλτ!, μαρς!, στοπ!), περίπαιγμα (ε!, ου!), πόνο, λύπη (αχ!, ω!, οχ!, όχου!, αλί!, αλίμονο!), στενοχώρια, αηδία (ε!, ου!, ουφ!, παπαπά!), χαρά (χα, χα, χα!). Συνήθως συνοδεύονται από θαυμαστικό. Άλλες εκφράσεις: Σε καλό σου!, Χριστός και Παναγιά!

Άμεσο αντικείμενο (σε πτώση αιτιατική συνήθως). Απαντά στην ερώτηση τι; π.χ. Ο παππούς χάρισε στα εγγόνια του βιβλία. Τι χάρισε ο παππούς; Βιβλία (άμεσο αντικείμενο).

Έμμεσο αντικείμενο (συνήθως σε πτώση γενική). Απαντά στην ερώτηση. Σε ποιον; Σε ποιον χάρισε ο παππούς βιβλία; Στα εγγόνια του (έμμεσο αντικείμενο).

Θέση αντικειμένου σε μια πρόταση μπορεί να έχει και αντωνυμία π.χ. Ο Γιάννης δάνεισε στον Πέτρο χρήματα. Ή αλλιώς: Ο Γιάννης του δάνεισε χρήματα.

Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί, εκτός από τα ρήματα, τα επίθετα και τα επιρρήματα, συνοδεύουν και τα ουσιαστικά. Έχουν όμως μπροστά τους πάντα πρόθεση και γι΄αυτό λέγονται εμπρόθετοι προσδιορισμοί π.χ. Μιλούσε γρήγορα και για τη σωτηρία σας.

Τα ρήματα σε -ίζω έχουν παράγωγα ουσιαστικά με κατάληξη σε -ιση π.χ. υπογραμμίζω -υπογράμμιση. Ενώ τα ρήματα σε έχουν κατάληξη σε -ηση π.χ. συντηρώ - συντήρηση.

Κύκλος: Ο χρυσός λάμπει, μα ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός.

Χρονικές προτάσεις είναι οι προτάσεις που εισάγονται με τους χρονικούς συνδέσμους: όταν, σαν, ενώ, αφού, μόλις, πριν να, προτού, καθώς, όποτε, έως ότου, ώσπου, όσο που, ωσότου.

Η υποτακτική σχηματίζεται παίρνοντας μπροστά από το ρήμα ένα από τα μόρια ας, να ή έναν από τους συνδέσμους αν, εάν, για να, όταν, άμα, μήπως, πριν κ.ά. ή το απαγορευτικό μη(ν).

Το απαρέμφατο το χρησιμοποιούμε για να σχηματίσουμε τον παρακείμενο, τον υπερσυντέλικο και τον συντελεσμένο μέλλοντα.
     Ενεργητική φωνή                                                        Παθητική φωνή
έχω, είχα, θα έχω βάλει                                             έχω, είχα, θα έχω δεθεί

Η υποτακτική έχει τρεις χρόνους: ενεστώτα, αόριστο και παρακείμενο.
Ενεστώτας - να γράφω, αόριστος - να γράψω, παρακείμενος - να έχω γράψει. Η προστακτική έχει δύο χρόνους: ενεστώτα - γράφε, αόριστος - γράψε.

Σάββατο 21 Μαρτίου 2015

Eκφράσεις ευγένειας - διαταγές

1. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις εκφράζουν παράκληση και ποιες διαταγής;

Βάλε (Π) μπροστά από κάθε παράκληση και (Δ) μπροστά από κάθε διαταγή.
  • Μου δανείζεις, σε παρακαλώ, την ξύστρα σου;
  • Θέλεις να παίξεις μαζί μου μπάλα;
  • Έχεις την καλοσύνη να με βοηθήσεις ν΄ ανεβάσω το καροτσάκι στη σκάλα;
  • Μου δίνετε, σας παρακαλώ, ένα λίτρο γάλα;
  • Μου κάνεις τη χάρη να φροντίζεις το σκυλάκι μου όσο θα λείπω στις διακοπές;
  • Μου φέρνεις, σε παρακαλώ, ένα ποτήρι νερό;
  • Μου δίνετε, σας παρακαλώ, τον Γιώργο; (Στο τηλέφωνο)
  • Επιτρέπεται να δοκιμάσω αυτό το φόρεμα;
  • Δώσε μου πάλι την μπάλα μου.
  • Φέρε μου ένα μολύβι να γράψω το τηλέφωνο.
  • Άφησέ με ήσυχο.
  • Πάψε να φωνάζεις έτσι.
  • Δώστε μου τη Μιμίκα. (Στο τηλέφωνο)
  • Έλα επιτέλους να παίξουμε.
  • Κατέβα γρήγορα από το δέντρο.
  • Μην πειράζεις το ποδήλατό μου.
  • Φύγε μακριά από δω.
2. Στις προτάσεις που εκφράζουν παράκληση υπογράμμισε τις εκφράσεις ευγένειας.

3. Ξαναγράψε τις προτάσεις που εκφράζουν διαταγή, ζητώντας το ίδιο πράγμα ευγενικά.
Μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις εκφράσεις ευγένειας: παρακαλώ, σε παρακαλώ, σας παρακαλώ, μου φέρνεις, μπορείς να, μπορείτε να, έχεις την καλοσύνη, μου κάνεις τη χάρη να, μου δίνετε.
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________

Σάββατο 14 Μαρτίου 2015

Εξάσκηση στη Γλώσσα (2)

1) Ξαναγράφω τις προτάσεις, βάζοντας στη θέση του οριστικού άρθρου, το αόριστο άρθρο.

Ο μαθητής διαβάζει.   _____________________________________
Το αυτοκίνητο τρέχει. _____________________________________
Η λάμπα έσβησε. ________________________________________

2) Βάζω ο ή ω και τονίζω:

προστατευ__μενος, υμν__ντας, λυτρ__μενος, παγ__μενος, ειπ__μενος, ερχ__μενος, διαδιδ__ντας.

3) Συμπλήρωσε όπως στο παράδειγμα:

Αρσενικό                                   Θηλυκό                                     Ουδέτερο
ο δήμαρχος                              η δημαρχία                               το δημαρχείο
ο πρόεδρος                         ______________                  _______________
ο υπουργός                        ______________                 _______________
ο υφαντουργός                  ______________                 _______________
ο χαλυβουργός                   ______________                 _______________

4) Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω:

Δεν έχει γιατρ__ά.
Καλή σοδ__ά!
Η ευφορ__α της γης.
Η Οικονομική Εφορ__α εισπράττει φόρους από εταιρ__ες.
 Η Σχολική Εφορ__α φροντίζει για την καλή λειτουργία του Σχολείου.
 Η απληστ__α, η αλαζον__α και η ζ__λεια είναι ελαττώματα.
 Σ΄ όλη τη διάρκεια της προεδρ__ας του έδειξε συμπάθ__α για όσους μάστιζε η φτώχ__α, η αρρώστ__α, η ορφάν__α και η δυστυχ__α. 

5) Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω:

ο επαρχι__της                              ο ελαι__νας                          ο Αλιακμ__νας
ο τοξ__της                                   ο καυσ__νας                         ο καν__νας
ο δεσπ__της                                ο αχυρ__νας                          ο κηδεμ__νας
ο προδ__της                                ο στρατ__νας                        ο πνευμ__νας
ο πατρι__της                               ο Στρυμ__νας                       ο Μαραθ__νας
ο Μακεδ__νας                             ο Σ__λωνας                           ο Ιαπ__νας
ο ιδρ__της                                    ο μην__της                            ο δεσμ__της

6) Συμπληρώνω τα κενά και τονίζω:

εργασ__α                            ακτοπλο__α                                απν__α
υπηρεσ__α                          οδοιπορ__α                                γειτον__α
αεροπορ__α                        ωφελ__α                                     ηγεμον__α
βοηθ__α                              ενεργ__α                                    προεδρ__α
πορ__α                                δυσπν__α                                   αμελ__α
συμπαθ__α                         διαρκ__α                                     ενεργ__α

Κυριακή 8 Μαρτίου 2015

Εξάσκηση στη Γλώσσα (1)

1. Να βάλεις το τελικό ν εκεί που πρέπει:

α) Όταν ο δάσκαλος είδε το__ μαθητή να αντιγράφει απ΄ το__ διπλανό του, του είπε: Να μη __ ξαναέρθεις αδιάβαστος. Ο μαθητής δε __ μπόρεσε να συγκρατηθεί και ξέσπασε σε κλάματα και κατηγόρησε το __ πατέρα του που το __ πήρε στη __ δουλειά χτες το απόγευμα.

2. Να συμπληρώσεις τις προτάσεις με το επίθετο πολύς - πολλή - πολύ και το επίρρημα πολύ.

α) Στον δρόμο ήταν μαζεμένοι ___________ άνθρωποι και παρακολουθούσαν με ____________ προσοχή τους αγώνες. 
β) Εμείς οι μαθητές προσέχουμε _____________ τα λόγια του δασκάλου.
γ) Στη γιορτή του Γιάννη ήρθαν _______________ φίλοι του κι έμειναν όλοι ______________
ευχαριστημένοι.
δ) Η γυναίκα του είναι ______________ όμορφη.
ε) Ο καφές έχει _____________ ζάχαρη και είναι _____________ γλυκός.

3. Συμπλήρωσε τις μετοχές των παρακάτω ρημάτων:

Ρήμα                        Ενεργητική μετοχή                       Παθητική μετοχή
διορθώνω                ________________                ______________
μετρώ                      ________________                ______________
υποχρεώνω             ________________                ______________
γράφω                     ________________                ______________
κόβω                       ________________                ______________
αλλάζω                   ________________                ______________

4. Συμπληρώνω το κείμενο με τις αόριστες αντωνυμίες: (κάτι, καθένας, κανένας, κάποιος, μερικοί, κάποιοι).

______________ παπαγάλος δεν είναι σαν τον δικό μου. _____________ άλλος δε μιλάει τόσο καθαρά. Και _____________ δεν έχει τόσο φανταχτερά χρώματα. _____________ περαστικοί ζήτησαν να τον αγοράσουν. _____________ μάλιστα τον πλήρωναν με μαύρο χαβιάρι. ____________, που ______________ ήξερε από παπαγάλους, μού πρόσφερε ένα αρκετά μεγάλο ποσό. Στον ______________ ο παπαγάλος μού έδινε την ίδια απάντηση: Εγώ δεν πουλιέμαι!

5. Συμπληρώνω τις παροιμίες με τις προσωπικές αντωνυμίες: (εγώ, εσένα, εσύ, σου).

_________ το λέω του σκύλου μου κι ο σκύλος της ουράς του. Σε _________ το λέω πεθερά, για να τ΄ ακούσει η νύφη. Έλα παππού να ______ δείξω τ΄ αμπελοχώραφά σου. Ο κόσμος το ΄χει τούμπανο κι __________ κρυφό καμάρι.

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2015

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (9)

Τα αρσενικά ουσιαστικά σε -ιστής που παράγονται από ρήματα σε -ίζω γράφονται με -ι π.χ. θεριστής.
Εξαιρούνται τα: δανειστής, ληστής (σε -εύω).

Τα θηλυκά σε -αια γράφονται με -αι π.χ. αυλαία, κεραία. Εξαιρούνται τα: θέα, ιδέα, νέα, παρέα.

Όλα τα θηλυκά σε -αινα γράφονται με -αι π.χ. δράκαινα.

Τα θηλυκά παροξύτονα σε -ία γράφονται με π.χ. αηδία. Εξαιρούνται όσα παράγονται από ρήματα σε -εύω και από επίθετα σε -ύς π.χ. ερμηνεία, πλατεία.

Τα θηλυκά προπαροξύτονα σε -εια γράφονται με -ει π.χ. άδεια. Εξαιρούνται τα: άγνοια, διχόνοια, έννοια, ομόνοια, παλίρροια, Εύβοια.

Τα προπαροξύτονα ουδέτερα ουσιαστικά σε -ιο γράφονται με π.χ. ενοίκιο. Εξαιρούνται τα σύνθετα με τη γη π.χ. ισόγειο, οι λέξεις: λύκειο, βασίλειο, δάνειο, δίκτυο, έμβρυο και κύρια ονόματα π.χ. Ζάππειο.

Τα ουδέτερα σε -ίδι γράφονται με π.χ. βαρίδι. Εξαιρούνται: αντικλείδι, στρείδι, καρύδι, φρύδι, κρεμμύδι, Παλαμήδι.

Τα ουδέτερα σε -όνι γράφονται με -ο και π.χ. λεμόνι. Εξαιρούνται τα: αλώνι, κυδώνι κ.ά.

Ποιος, ποια, ποιο είναι;  -  ουσιαστικό
Πώς είναι;  - επίθετο
Τι κάνω, τι παθαίνω;  - ρήμα

Ρίχνεστε - ενεστώτας, ριχνόσαστε - παρατατικός

Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2015

Πώς εργαζόμαστε όταν μάς δοθεί το θέμα της έκθεσης

    Το να γράψουμε μια καλή έκθεση, δεν είναι και τόσο εύκολο πράγμα. Χρειάζεται προσοχή, προσπάθεια, ικανότητα, γνώση και σκέψη μεγάλη.

    Μόλις μας δοθεί το θέμα, η πρώτη μας δουλειά είναι να το διαβάσουμε με προσοχή δυο και τρεις φορές. Μετά να το σκεφτούμε καλά. Να δούμε τι ακριβώς μας ζητάει. Ποιος είναι ο κύκλος του περιεχομένου του. Μας ενδιαφέρουν μόνο αυτά που είναι μέσα στον κύκλο. Εκεί περιορίζουμε την προσοχή μας. Βρίσκουμε έτσι όλο το πλάτος της έκθεσής μας.

    Μετά ερευνούμε το βάθος της. Τι ακριβώς ζητά η έκθεσή μας, τι θέλει να γράψουμε, για να καλύψουμε το θέμα της. Ποιο είναι ακριβώς το κύριο νόημά της, ποιο είναι δηλαδή το κέντρο του κύκλου, με άλλα λόγια η κεντρική ιδέα της έκθεσής μας, γύρω από την οποία πρέπει να κινηθούμε περισσότερο και να τη φωτίσουμε καλύτερα.

    Αφού βρούμε την κεντρική, τη βασική ιδέα του θέματός μας, αρχίζουμε να "συγκεντρώνουμε" μέσα στο μυαλό μας το υλικό, που θα χρησιμοποιήσουμε. Προσπαθούμε να βρούμε πρώτα τα βασικά στοιχεία του, τα οποία θα αποτελέσουν τον σκελετό της έκθεσής μας.

    Αφού, λοιπόν, "συγκεντρώσουμε" έτσι το υλικό είτε με τη βοήθεια της μνήμης μας είτε με τη μελέτη διαφόρων πηγών, χρειάζεται μετά να το ταξινομήσουμε, το υλικό, μέσα στο μυαλό μας, κάνοντας ένα πρόχειρο σχέδιο, για το οποίο έχουμε ήδη μιλήσει.

    Μετά από το σχέδιο είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε την έκθεσή μας. Εκείνο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι να κάνουμε μια καλή  αρχή. Η αρχή της έκθεσής μας λέγεται πρόλογος. Αυτός είναι το πρώτο από τα 3 μέρη που μπορούμε να χωρίσουμε την έκθεσή μας: Πρόλογος, κύριο μέρος, επίλογος.

    Ο πρόλογος παρέχει στον αναγνώστη μια πολύ σύντομη ενημέρωση πάνω στο θέμα, το οποίο θα αναπτύξουμε. Μια ωραία βιτρίνα μάς προδιαθέτει πάντα ευχάριστα σε ένα κατάστημα που επισκεπτόμαστε. Το ίδιο και ένας ωραίος πρόλογος. Μας κερδίζει, μας αιχμαλωτίζει την προσοχή μας και μας βάζει εύκολα και αβίαστα στο θέμα. Μας προκαλεί το ενδιαφέρον και την επιθυμία να διαβάσουμε ή να ακούσουμε και την υπόλοιπη έκθεση.

    Πολλές φορές μπορούμε να γράψουμε έναν ωραίο πρόλογο, χρησιμοποιώντας μια εντυπωσιακή φράση σχετική με το θέμα μας ή κάποια στροφή ενός σχετικού ποιήματος ή μια σχετική παροιμία ή τέλος κάποιο παράδειγμα από την Ιστορία ή την καθημερινή ζωή, που να έχει όμως στενή σχέση με το θέμα μας.

    Μετά τον πρόλογο ερχόμαστε να εξετάσουμε όσα έχουν σχέση με το κύριο θέμα ή κύριο μέρος της έκθεσής μας.

    Το κύριο θέμα είναι ο κορμός της έκθεσής μας. Σ΄ αυτό θα αναπτύξουμε, σε όλο το πλάτος και το βάθος, το θέμα μας. Δεν πρέπει να αφήσουμε τίποτα, που να έχει σχέση με το θέμα μας και να μην το αναφέρουμε εκεί. Πρέπει καθετί να το εξαντλήσουμε από κάθε πλευρά. Δεν πρέπει να μένουν σκοτεινά σημεία ή να παραλείπουμε απαραίτητα πράγματα. Δεν χρειάζονται βέβαια οι φλυαρίες ή οι άσκοπες επαναλήψεις. Μετά το κύριο θέμα ακολουθεί ο επίλογος.

    Στον επίλογο εκφράζουμε τα γενικά συμπεράσματά μας για το θέμα μας, όπως το αναπτύξαμε στο κύριο μέρος του. Εκφράζουμε ακόμα τη γενική μας εντύπωση ή βγάζουμε ένα δίδαγμα ή δίνουμε κάποια προσοχή ή ευχή.

    Ο επίλογος πρέπει να είναι το καταστάλαγμα της προσπάθειάς μας και να έχει τις καλύτερες προτάσεις μας. Κάθε λέξη του επιλόγου πρέπει να είναι ιδιαίτερα διαλεγμένη.

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2015

Αναγνωρίζω τα είδη των κειμένων

                                                        ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Για να περιγράψουμε ένα πρόσωπο, ζώο ή ένα αντικείμενο συνήθως χρησιμοποιούμε:
  • παροντικούς χρόνους π.χ. ενεστώτα
  • τοπικά επιρρήματα
  • επίθετα για να δώσουμε ζωντάνια σ΄αυτό που περιγράφουμε.

                                                          ΑΦΗΓΗΣΗ
Για να αφηγηθούμε γεγονότα χρειαζόμαστε:
  • παρελθοντικούς χρόνους (παρατατικό, αόριστο)
  • χρονικούς συνδέσμους
  • χρονικά επιρρήματα
  • χρονικές προτάσεις
  • ρήματα δράσης
  • περιγραφικά ουσιαστικά και επίθετα για να παρουσιάσουμε τις εικόνες.

                                                  ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΔΗΓΙΩΝ
Για να φτιάξουμε ένα κείμενο με οδηγίες χρησιμοποιούμε:
  • ρήματα στην οριστική ενεστώτα
  • προστακτική
  • υποτακτική
Προσέχουμε να παρουσιάσουμε τα στάδια της διαδικασίας με τη σωστή χρονική σειρά.

                                           ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ
Για να συνθέσουμε ένα κείμενο με επιχειρήματα χρησιμοποιούμε:
  • ενεστώτα
  • αιτιολογικές προτάσεις
Επίσης, εκθέτουμε τα επιχειρήματα στη λογική τους σειρά.

Στα περιγραφικά και στα αφηγηματικά κείμενα παρουσιάζω πρόσωπα, πράγματα, γεγονότα και καταστάσεις (αναφορικός λόγος). Στα κείμενα που περιέχουν οδηγίες και επιχειρήματα προσπαθώ να οδηγήσω τον αναγνώστη σε μια ορισμένη ενέργεια ή συμπεριφορά (κατευθυντικός λόγος).

Τα κείμενα αποτελούνται από παραγράφους. Μια παράγραφος έχει συνοχή όταν οι λέξεις, οι φράσεις και οι προτάσεις που την αποτελούν βρίσκονται σε λογική σειρά. Προσπαθώ λοιπόν να συνδέω τις λέξεις, τις φράσεις και τις προτάσεις μου μεταξύ τους χρησιμοποιώντας τους κειμενικούς δείκτες, που είναι συνήθως επιρρήματα ή σύνδεσμοι. 

Στην καθημερινή επικοινωνία με τους συνανθρώπους μου ακολουθώ κάποιους κανόνες συνεργασίας: Δίνω ακριβώς όσες πληροφορίες είναι αναγκαίες, ούτε λιγότερες ούτε περισσότερες. Δίνω αληθείς πληροφορίες. Είμαι σαφής, σύντομος και λέω αυτά που θέλω με τη σειρά, χωρίς να μιλάω για άσχετα πράγματα. Επίσης, χρησιμοποιώ, για λόγους ευγένειας, ορισμένους γραμματικούς τύπους (πληθυντικό ευγένειας, υποκοριστικά, υποτακτική ή ερώτηση, ρήματα όπως μπορώ, παρακαλώ κ.ά.).

Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2015

Ευθύς και πλάγιος λόγος

Ευθύς λέγεται ο λόγος μέσω του οποίου μεταδίδονται τα λόγια ενός προσώπου άμεσα, δηλαδή έτσι ακριβώς όπως τα είπε π.χ. -Τι ώρα θα περάσεις από το σπίτι μου;

Πλάγιος λέγεται ο λόγος μέσω του οποίου μεταδίδονται τα λόγια ενός προσώπου έμμεσα, δηλαδή όχι ακριβώς όπως τα είπε, αλλά όπως μας τα μεταφέρει ένα τρίτο πρόσωπο π.χ. Ο Τάκης με ρώτησε τι ώρα θα περάσω από το σπίτι του.

Στον ευθύ λόγο τα λόγια ενός προσώπου μπορεί επίσης να είναι μέσα σε εισαγωγικά (<<  >>), ενώ προηγείται διπλή τελεία ( : ), τα οποία κατόπιν στον πλάγιο λόγο παραλείπονται και τα δύο.

Στον πλάγιο λόγο κάνουμε κάποιες αλλαγές όπως: προσθέτουμε τα ονόματα των προσώπων, βάζουμε συνδέσμους και ρήματα όπως "είπε, ρώτησε, απάντησε" κ.ά., αφαιρούμε τις παύλες και αλλάζουμε το πρόσωπο των ρημάτων από πρώτο σε τρίτο.


 Παρουσίαση για τον ευθύ και τον πλάγιο λόγο


Μετάτρεψε τον παρακάτω διάλογο σε κείμενο:
Κώστας: Γιώργο, θα μπορούσες να με βοηθήσεις να μετακινήσω ένα έπιπλο;
Γιώργος: Ευχαρίστως Κώστα να σε βοηθήσω.
Κώστας: Μόλις δώσω το σύνθημα, θα σπρώξουμε και οι δύο μαζί.
Γιώργος: Εντάξει. περιμένω το σύνθημά σου.
Κώστας: Σε ευχαριστώ. Θα σε κεράσω μετά ένα παγωτό για τη βοήθεια που μου
προσφέρεις.
Γιώργος: Ευχαριστώ πολύ Κώστα.

Μία μέρα ο Κώστας ζήτησε από τον φίλο του τον Γιώργο, να τον ______________
___________________________________________________________
Εκείνος του απάντησε πως ευχαρίστως θα _____________________________
Τότε ο Κώστας του είπε πως μόλις ___________________________________
___________________________________________________________
Ο Γιώργος συμφώνησε και είπε πως θα _________________________________
Ο Κώστας τον ευχαρίστησε και του είπε πως θα __________________________
___________________________________________________________
Τέλος, ο Γιώργος τον ____________________________________________

Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2015

Ελληνικές και αγγλικές παροιμίες

                Ελληνικές παροιμίες

Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.
Άκουσε γέρου συμβουλή και παιδευμένου γνώση.
Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στ΄αλεύρι.
Αν δεν αστράψει, δε βροντά.
Αν έχεις τέτοιους φίλους, τι τους θέλεις τους εχθρούς.
Βασιλικός κι αν μαραθεί, τη μυρωδιά την έχει.
Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ.
Δε φοβάται το βουνό από τα χιόνια.
Δείξε μου τον φίλο σου, να σου πω ποιος είσαι.
Δύο καρπούζια κάτω από μία αμασκάλη δε χωράνε.
Δώδεκα η αλουπού, δεκατρία τ΄αλουπόπλο.
Εγώ το λέω στον σκύλο μου κι ο σκύλος στην ουρά του.
Έχω πολλά ράμματα για τη γούνα σου.
Κάθε ημέρα δεν είναι τ΄Αϊ - Γιωργιού.
Καινούριο κοσκινάκι μου, και πού να σε κρεμάσω.
Κατά μάνα, κατά κύρη, κατά γιος και θυγατέρα.
Κι ο άγιος φοβέρα θέλει.
Λείπει ο γάτος, χορεύουν τα ποντίκια.
Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.
Νηστικό αρκούδι δε χορεύει.
Ο πνιγμένος απ΄ τα μαλλιά του πιάνεται.
Ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται.
Όλα τα γουρούνια την ίδια μούρη έχουν.  

                      Αγγλικές παροιμίες 
 
Abad excuse is better than none. 
Μια κακή δικαιολογία είναι καλύτερη από καμία.

A bad peace is better than a good war.
Μια κακή ειρήνη είναι προτιμότερη από έναν καλό πόλεμο.
 
A barber learns to shave by shaving fools.
Ο κουρέας μαθαίνει να ξυρίζει, ξυρίζοντας κουτούς.
"Στου κουζουλού το κεφάλι μαθαίνουν οι μπαρμπέρηδες".
 
A big fish in a small pond.
"Μέγας και τρανός, αλλά για το χωριό του".
 
A chain  is no stronger than its weakest link.
Μια αλυσίδα δεν είναι δυνατότερη από τον πιο αδύνατο κρίκο της.
 
A clear conscience laughs at false accusations.
Μια καθαρή συνείδηση πεεριγελά τις ψεύτικες κατηγορίες.
"Καθαρός ουρανός αστραπές δε φοβάται".
 
A creaking door hangs long.
"Κακό σκυλί ψόφο δεν έχει".
 
A drowning man will clutch at a straw.
Ένας άνθρωπος που πνίγεται πιάνεται από ένα άχυρο.
"Ο πνιγμένος απ΄τα μαλλιά του πιάνεται".
 
A forgetful head makes a weary pair of heels.
Ένα ξεχασιάρικο κεφάλι κάνει ένα κουρασμένο ζευγάρι φτέρνες.
"Όποιος δεν έχει μυαλό έχει ποδάρια".
 
A friend in need is a friend indeed.
"Ο καλός ο φίλος στην ανάγκη φαίνεται".

Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (8)

Τα αρσενικά παροξύτονα ουσιαστικά (κοινά, περιεκτικά, τοπωνύμια) που τελειώνουν σε -ώνας, γράφονται με π.χ. αγώνας, Μαραθώνας. Εξαιρούνται τα ακόλουθα: κηδεμόνας, κανόνας, Μακεδόνας, Στρυμόνας, αλαζόνας.

Τα αρσενικά ουσιαστικά σε -τήρας γράφονται με π.χ. σωτήρας. Εξαιρείται: μάρτυρας.

Τα θηλυκά ουσιαστικά που τελειώνουν σε -ίδα, -ίνα, -ίλα, γράφονται με π.χ. ελπίδα. Εξαιρούνται: η χλαμύδα, η σειρήνα, η αρβύλα.

Τα ουδέτερα ουσιαστικά που έχουν κατάληξη σε -τήρι γράφονται με στην παραλήγουσα. Εξαιρούνται: ψωμοτύρι, κεφαλοτύρι, λαδοτύρι.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -ωτός γράφονται με π.χ. φουντωτός.

Τα επίθετα που έχουν κατάληξη σε -ηρός γράφονται με . Εξαιρούνται τα ακόλουθα: οχυρός, αλμυρός, ισχυρός, βλοσυρός.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -ίσιος γράφονται με π.χ. βουνίσιος. Εξαιρούνται: γνήσιος, ημερήσιος.

Τα επίθετα που έχουν κατάληξη σε -ιος γράφονται με . Εξαιρούνται: α) πυθαγόρειος, απολλώνειος και γενικά όσα παράγονται από κύρια ονόματα προσώπων  β) άδειος, αντρίκειος, βόρειος, γυναικείος, επίγειος, τέλειος, όμοιος, αλληλέγγυος κ.ά.

Τα αρσενικά ουσιαστικά σε -ορας γράφονται όλα με -ο π.χ. αυτοκράτορας.

Τα αρσενικά ουσιαστικά σε -ητής που παράγονται από ρήματα σε -ίζω γράφονται με π.χ. θεριστής. Εξαιρούνται τα εξής: δανειστής, ληστής (από ρήμα όμως σε -εύω).

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2015

Το αλφαβητάρι της φιλίας και των συναισθημάτων

Α Γ Α Π Η

Β Ο Η Θ Ω

Γ Ε Λ Ω

Δ Ι Σ Τ Α Ζ Ω

Ε Υ Γ Ε Ν Ε Ι Α

Ζ Η Λ Ε Υ Ω

Η Ρ Ε Μ Ω
 
Θ Α Υ Μ Α Ζ Ω
 
Ι Σ Ο Τ Η Τ Α

Κ Α Λ Ο Σ Υ Ν Η
 
Λ Α Τ Ρ Ε Υ Ω
 
Μ Ι Σ Ω
 
Ν Ε Υ Ρ Ι Α Ζ Ω
 
Ξ Ε Σ Π Ω
 
Ο Μ Ο Ν Ο Ι Α
 
Π Α Θ Ο Σ
 
Ρ Η Ξ Η
 
Σ Τ Η Ρ Ι Ζ Ω
 
Τ Α Ι Ρ Ι Α Ζ Ω
 
Υ Π Ο Μ Ο Ν Η
 
Φ Ι Λ Ι Α
 
Χ Α Ρ Α
 
Ψ Υ Χ Η
 
Ω Ρ Ι Μ Ο Τ Η Τ Α 

Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2015

Τι πρέπει να ξέρω για τα χρώματα

Χρώματα
    Χρώμα είναι το φαινόμενο που υπάρχει τη μέρα και όχι τη νύχτα. Έτσι, χρώμα έχουμε εκεί που υπάρχει φως. Ξέρουμε επίσης, ότι το λευκό φως του ήλιου αν περάσει από ένα πρίσμα, αναλύεται στα επτά χρώματα της ίριδας.
    Αυτά είναι τα εξής: κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε, μπλε βαθύ και βιολέ ή μοβ. Αυτά είναι και τα χρώματα του ουράνιου τόξου.

Α) Βασικά χρώματα
    Τα βασικά χρώματα είναι τρία: το κόκκινο, το κίτρινο και το μπλε. Υπάρχουν μόνα τους στη φύση και δε φτιάχνονται από την ανάμειξη άλλων χρωμάτων.

Β) Σύνθετα χρώματα
    Τα σύνθετα χρώματα φτιάχνονται με τη σύνθεση (ανάμειξη) των βασικών χρωμάτων.
     Έτσι: κόκκινο και μπλε μάς κάνουν μοβ.
              μπλε και κίτρινο μάς κάνουν πράσινο.
              κόκκινο και κίτρινο μάς κάνουν πορτοκαλί.

Γ) Ουδέτερα χρώματα
    Το άσπρο, το μαύρο και το γκρι λέγονται μη χρώματα ή ουδέτερα χρώματα.  
Μπορούμε να κάνουμε ένα χρώμα πιο φωτεινό προσθέτοντας σ΄ αυτό άσπρο χρώμα.
Αντίθετα αν σ΄ ένα χρώμα προσθέσουμε λίγο μαύρο, αυτό θα γίνει πιο σκούρο.

Δ) Συμπληρωματικά χρώματα ή αντίθετα
    Αν πάρουμε μια πινελιά μπλε και μια πορτοκαλί, βλέπουμε ότι αυτά ταιριάζουν και φαίνονται το καθένα χωριστά φωτεινά εκεί που σμίγουν. Στην ουσία ακτινοβολεί το ένα στο άλλο το συμπληρωματικό του.
    Αυτά τα χρώματα λέγονται συμπληρωματικά.
    Συμπληρωματικό ενός χρώματος είναι το χρώμα που έχει γίνει από την ανάμειξη των δύο άλλων βασικών. Έτσι έχουμε:
Συμπληρωματικό του μπλε, το πορτοκαλί.
Συμπληρωματικό του κίτρινου, το μοβ.
Συμπληρωματικό του κόκκινου, το πράσινο.

Ε) Θερμά και ψυχρά χρώματα
    Τα χρώματα τα χωρίζουμε ακόμα σε θερμά και ψυχρά ανάλογα με το αποτέλεσμα που αισθανόμαστε, όταν τα βλέπουμε.
    Θερμά χρώματα θωρούνται τα κόκκινα, τα πορτοκαλί, οι ώχρες, τα γήινα καφέ και μερικά κίτρινα (χρώματα του ήλιου). Γενικά όλα όσα έχουν μέσα τους το κόκκινο χρώμα. Τα θερμά χρώματα είναι ελκυστικά.
    Ψυχρά χρώματα θεωρούνται τα πράσινα, τα μπλε και τα μοβ. Γενικά όλα όσα έχουν μέσα τους το μπλε χρώμα.

Αναμείξεις χρωμάτων
κίτρινο + κόκκινο = πορτοκαλί
κόκκινο + μπλε = μοβ
κίτρινο + μπλε = πράσινο
κόκκινο + κίτρινο + μπλε = μαύρο
κόκκινο + κίτρινο + μπλε = καφέ
άσπρο + μαύρο = γκρίζο
άσπρο + καφέ = μπεζ
άσπρο + μπεζ =γαλάζιο
άσπρο + κόκκινο = ροζ
άσπρο + μοβ = μοβ ανοιχτό
κίτρινο + μαύρο = λαδί





   


Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2014

Χρήσιμοι κανόνες Γραμματικής (7)

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -ιμος, -ινος και -ικος γράφονται με γιώτα (ι): Εξαιρούνται: α) Από τα επίθετα σε -ιμος, τα εξής: άσχημος, διάσημος, άσημος, επίσημος, έτοιμος, εύθυμος, λιπόθυμος, πρόθυμος, ομώνυμος, ετερώνυμος, ανώνυμος, περίφημος, έρημος.  β) Από τα επίθετα σε -ινος, τα εξής: ανεύθυνος, φωτεινός, σκοτεινός, ελεεινός, υγιεινός, μελαχροινός, ορεινός, ταπεινός, φτηνός. γ) Από τα επίθετα σε -ικός, τα ακόλουθα: δανεικός, θηλυκός, γλυκός.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -λέος γράφονται με π.χ. θαρραλέος. Εξαιρούνται: κεφαλαίος, επιπόλαιος, παλαιός.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -τέος γράφονται με π.χ. προσθετέος. Εξαιρείται το επίθετο τελευταίος.

Τα επίθετα που τελειώνουν σε -είος γράφονται με -ει π.χ. ανδρείος. Εξαιρούνται τα επίθετα κρύος και γελοίος.

Το επίθετο πολύς, πολλή, πολύ γράφεται με δύο -λλ στον πληθυντικό αριθμό και στα τρία γένη και σ΄όλες τις πτώσεις. Όταν είναι μπροστά από επίθετο είναι πάντα επίρρημα και γράφεται πολύ π.χ. πολύ δυνατή βροχή. 

Οι άκλιτες λέξεις που συνδέουν λέξεις ή προτάσεις λέγονται σύνδεσμοι π.χ. τα άσπρα και κόκκινα λουλούδια.

Οι άκλιτες λέξεις που συνοδεύουν (προσδιορίζουν) κυρίως τα ρήματα και φανερώνουν τόπο, χρόνο, τρόπο, ποσό κ.ά. λέγονται επιρρήματα.

Το αόριστο άρθρο φανερώνει κάτι που είναι άγνωστο και δεν ορίζεται π.χ. ένας λύκος.

Το οριστικό άρθρο φανερώνει κάτι γνωστό και ορισμένο π.χ. ο λύκος.

Τα αρσενικά ουσιαστικά που τελειώνουν σε-ώτης γράφονται με π.χ. στρατιώτης. Εξαιρούνται τα: αγρότης, δημότης, δεσπότης, προδότης, τοξότης, ιππότης, εξωμότης, συνωμότης.

Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2014

Εκδρομή στον Βόλο

    Το περασμένο Σαββατοκύριακο πήγα εκδρομή με τους γονείς μου στον πανέμορφο Βόλο. Κάναμε βόλτα στη μεγάλη παραλία της πόλης, επισκεφτήκαμε το Αρχαιολογικό Μουσείο και την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου.
    Η στιγμή όμως, που με ενθουσίασε, ήταν όταν πήραμε το τρενάκι, τον θρυλικό Μουντζούρη και πήγαμε από τον Βόλο στο Πήλιο.
    Το Πήλιο είναι ένα βουνό, όπου η ιστορία συναντάει τον μύθο. Από εκεί ξεκίνησε το πλοίο Αργώ με τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες.
    Εκεί, επίσης, έζησε ο Κένταυρος Χείρωνας, ο δάσκαλος του μυθικού Αχιλλέα και του Ηρακλή.

  • Ποια ήταν η στιγμή, που ενθουσίασε το παιδί που μιλά στο κείμενο;
______________________________________________________
______________________________________________________
  • Σε πόσες παραγράφους είναι χωρισμένο το κείμενο; Γράψε, χωρίς λεπτομέρειες, για ποιο πράγμα μιλάει η κάθε παράγραφος.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
  • Γράψε με λίγα λόγια την περίληψη του κειμένου.
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________
______________________________________________________

Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2014

Το Μαντείο των Δελφών

    Το Μαντείο των Δελφών, αφιερωμένο στον θεό Απόλλωνα, υπήρξε το πιο γνωστό μαντείο της Αρχαίας Ελλάδας και βρίσκεται στην περιοχή των Δελφών, στον νομό Φωκίδας, κοντά στην Άμφισσα. Θεωρείται ο ομφαλός της γης, γιατί σύμφωνα με την παράδοση, όταν ο Δίας άφησε ελεύθερους δύο αετούς, έναν προς την Ανατολή και έναν προς τη Δύση, αυτοί συναντήθηκαν στους Δελφούς.
     Η ιέρεια, η Πυθία, η οποία επικοινωνούσε με τον θεό, έδινε τους χρησμούς της (προβλέψεις για το μέλλον), στους επισκέπτες, οι οποίοι έπρεπε πρώτα να καθαριστούν με νερό από την Κασταλία πηγή, πληρώνοντας φόρο (πελανόν) και προσφέροντας ένα ζώο ως θυσία στον ναό του Απόλλωνα. Στη συνέχεια, η Πυθία άκουγε την ερώτηση από τους ιερείς του Μαντείου, οι οποίοι κατέγραφαν και εξηγούσαν τους χρησμούς της, οι οποίοι πολλές φορές δεν ήταν ξεκάθαροι, αλλά διφορούμενοι. Οι χρησμοί μάλιστα δίνονταν με κάποια σειρά, ανάλογα με το ποιος τους ζητούσε.
     Σύμφωνα με τη μυθολογία, φύλακας του Μαντείου ήταν ο δράκος Πύθωνας, τον οποίο είχε σκοτώσει ο Απόλλων.

Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2014

Τα λάθη στην ανακύκλωση

 Δεν πετάμε ποτέ μέσα στους μπλε κάδους τα παρακάτω υλικά:

- Σπασμένα γυαλιά, γιατί είναι επικίνδυνα για τραυματισμούς.
- Κουτιά από πίτσα, γιατί έχουν υπολείμματα τροφών.
- Βιοδιασπώμενες σακούλες, γιατί θρυμματίζονται.
- Κομματάκια χαρτί μικρότερα από Α4, γιατί δεν ανακυκλώνονται.
- Βρεγμένα ή λερωμένα χαρτιά, γιατί αχρηστεύουν και τα υπόλοιπα.
- Υλικά από πηλό.
- Συσκευασίες τοξικών υλικών, γιατί είναι επικίνδυνα.
- Αφρολέξ και φελιζόλ, γιατί μπορεί να πάρουν φωτιά.
- Δισκάκια από CD και DVD, γιατί έχουν προσμείξεις.
- Πλαστικά μαχαιροπίρουνα και καλαμάκια.
- Τα ογκώδη πλαστικά αντικείμενα.
Συρμάτινες κρεμάστρες, όταν αποτελούνται από δύο υλικά.
- Καπάκια από πλαστικά μπουκάλια.
- Τηλεκάρτες
- Κουτιά από χυμούς.